Άμεση ανταπόκριση από τις εξελίξεις στο κράτος της Σερβίας. Συνέχεια από το κείμενο «[Σερβία] Η φοιτητική διαδήλωση και η ιδεολογία του «σέρβικου κόσμου»: Οι επόμενοι που πετάνε λουλούδια στα τανκ».
Από την 5η Μάη που οι φοιτητ(ρι)ες υιοθέτησαν επίσημα το αίτημα για κοινοβουλευτικές εκλογές, το κίνημα που οργάνωσαν έχει αλλάξει αρκετά. Η έμφασή του έχει μετακινηθεί από την εξυγίανση των κρατικών θεσμών στην αλλαγή των προσώπων που τους στελεχώνουν, ενώ τα χαρακτηριστικά του έχουν πάρει δεξιά και ακροδεξιά κατεύθυνση. Παράλληλα, η κυβέρνηση του Βούτσιτς εντείνει όλο και περισσότερο την καταστολή, και η ευρύτερη πολεμική κατάσταση πλήττει σοβαρά τη χώρα, που κινδυνεύει με κατάρρευση.
Το αίτημα για εκλογές επικράτησε μέσα σε μεγάλες πιέσεις αντιπολιτευόμενων και κάθε λογής ειδικών, ενώ παράλληλα ναυαγούσαν οι προσπάθειες για συνεργασία με τα (απρόθυμα) μεγάλα συνδικάτα. Οι φοιτητικές συνελεύσεις πείστηκαν, μετά από εσωτερικές και εξωτερικές διαμάχες, ότι ο μόνος δρόμος ήταν οι εκλογές.
Λέγεται, μάλλον αρκετά βάσιμα, ότι αυτό το κίνημα είχε πάρει ζωή κυρίως χάρη στη δουλειά μιας μερίδας αριστερών και ριζοσπαστ(ρι)ών φοιτητ(ρι)ών που διαφωνούσαν με την ανάμιξη στις εκλογές – και που το επόμενο διάστημα, όσο επικρατούσε ξανά η εκλογική νοοτροπία, άρχισαν να απομακρύνονται. Με την αλλαγή της σύνθεσης των συνελεύσεων, άρχισαν να πολλαπλασιάζονται και οι εθνικές και θρησκευτικές αναφορές στον επίσημο λόγο του κινήματος, όπως και το σεξιστικό ή ρατσιστικό περιεχόμενο στις ανακοινώσεις του. Μια πρόσθετη εξήγηση αναφέρεται στην προσπάθεια των φοιτητ(ρι)ών που έμειναν να συσπειρώσουν τον κόσμο γύρω από το έθνος και τις παραδόσεις, καθώς οι ίδιες ανακοινώσεις άρχισαν να φαίνονται πιο αγχωμένες και επιθετικές προς τον κόσμο (που δεν είχε εξεγερθεί ακόμα ενώ η κατάσταση δυσκόλευε).
Το Μάη και τον Ιούνη, με το κίνημα ακόμα δυνατό, έγιναν τρεις πολυήμερες δράσεις. Το μπλοκάρισμα του κτιρίου της εθνικής ραδιοτηλεόρασης (οργανωμένο από τις φοιτητικές συνελεύσεις), του δρόμου έξω από το κτίριο της βουλής (οργανωμένο από εργαζόμενες/ους στα πανεπιστήμια) και δρόμων σε γειτονιές (οργανωμένο από τις συνελεύσεις γειτονιάς). Ειδικά σε αυτές τις δράσεις, οι τρεις ομάδες ήρθαν κοντά και συνεργάστηκαν, έχοντας ακόμα τα αρχικά κοινά αιτήματα για σωστή λειτουργία της δικαιοσύνης, της εκπαίδευσης κ.λπ.
Στο μεταξύ η αντίδραση της κυβέρνησης συνεχιζόταν και εντεινόταν. Από τον Ιούλη ξεκίνησαν πρώτα οι τηλεεξεταστικές και έπειτα οι εκκενώσεις των καταλήψεων στις σχολές, πράγματα που περιόρισαν τη φοιτητική κινηματική δραστηριότητα. Αυξανόταν η βία από παρακρατικούς, οι συλλήψεις φοιτητ(ρι)ών που ως τότε δεν γίνονταν, οι κρατήσεις μεγάλης διάρκειας μέχρι και βασανισμοί τους από την αστυνομία, ενώ πρόσφατα έγινε γνωστός και ο θάνατος ενός 18χρονου σε κράτηση λόγω της στέρησης φαρμάκων. Περιστατικά σαν αυτά έφεραν τη συνειδητοποίηση ότι οι μη ριζοσπαστικές μορφές διαμαρτυρίας δεν βοηθάνε πια. Δεν ενίσχυσαν όμως τόσο τις εξεγερσιακές μεθόδους, καθώς το κίνημα είχε ήδη μπει σε εκλογική τροχιά και η αντιβία είχε απορριφθεί ως πολύ επικίνδυνη δεδομένων των άνισων δυνάμεων διαδηλωτ(ρι)ών και κυβερνητικών.
Από τις 2 Νοέμβρη και για δεκαπέντε μέρες, η μάνα ενός παιδιού που είχε σκοτωθεί στην πτώση του υπόστεγου [του σιδηροδρομικού σταθμό στο Νόβι Σαντ] έκανε απεργία πείνας μπροστά στη βουλή απαιτώντας να κάνουν τη δουλειά τους οι θεσμοί σχετικά με το έγκλημα, να αφεθούν ελεύθεροι οι άδικα συλληφθέντες φοιτητές και να προκηρυχτούν εκλογές. Μαζί με τις υποστηρικτ(ρι)ες και συμπαραστάτ(ρι)ές της, δέχονταν επιθέσεις και απειλές από το στρατόπεδο των κυβερνητικών που βρισκόταν απέναντι. Κάποια στιγμή κάλεσε και σε εξέγερση· όμως δεν βρήκε μεγάλη στήριξη ούτε από τη μεριά των φοιτητ(ρι)ών, που είχαν συνηθίσει στον ρόλο των οργανωτών και είχαν αφοσιωθεί στην κατεύθυνση των εκλογών. Χωρίς να καταδικάζουν ανοιχτά τη δράση της, την καλούσαν να μη ρισκάρει την υγεία της και να ενταχθεί και πάλι στον κοινό αγώνα, πράγμα που έκανε τελικά.
Πέρα από τις κινηματικές εξελίξεις, στην ευρύτερη κοινωνία έχουν γίνει καθημερινό φαινόμενο οι απολύσεις, οι συλλήψεις και οι απελάσεις ατόμων που διαμαρτύρονται ή εκφράζουν δυσαρέσκεια – ακόμα και ακροδεξιών, που γίνονται έτσι μάρτυρες στα μάτια της κοινής γνώμης. Στο Νόβι Πάζαρ, κέντρο της μουσουλμανικής μειονότητας της χώρας, μετά την εκκένωση του κατειλημμένου πανεπιστημίου διακόπηκε και η χρηματοδότησή του, στην προσπάθεια διαίρεσης της κοινωνίας με την κατασκευή κάποιου εξωτερικού εχθρού. Τελευταία, ο Βούτσιτς ενισχύει τους στρατοπεδευμένους έξω από τη βουλή παρακρατικούς αποφυλακίζοντας καταδικασμένους για βίαια εγκλήματα. Ούτε η εκλογική πορεία δεν προδιαγράφεται ρόδινη, αφού σε όλες τις τοπικές εκλογές ως τώρα έχουν καθορίσει το αποτέλεσμα οι κυβερνητικοί μαφιόζοι με βία και νοθεία. Πάντως στις 28 Δεκέμβρη έγιναν μεγάλες συγκεντρώσεις σε διάφορα μέρη της Σερβίας, μετά από κάλεσμα των φοιτητ(ρι)ών για συλλογή υπογραφών για έκτακτες εκλογές. Μαζεύτηκαν συνολικά γύρω στις 400.000 υπογραφές.
Στο μεταξύ η Σερβία ζει τις συνέπειες της παγκόσμιας πολεμικής κατάστασης και συγκεκριμένα του οξυμένου ανταγωνισμού μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, αλλά και της επιλογής των κυβερνήσεών της να πατάνε σε όλες τις διαθέσιμες βάρκες. Η σερβική εταιρεία πετρελαίου NIS ανήκει στη ρωσική Gazprom και τον Οκτώβρη, μετά από μεγάλο διάστημα απειλών, επιβλήθηκαν και σ’ αυτήν κυρώσεις από τις ΗΠΑ με αποτέλεσμα να διακοπεί ο εφοδιασμός της (που γίνεται μέσω πετρελαιαγωγών που περνάνε από εδάφη της ΕΕ) μέχρι να φύγει από τη ρωσική ιδιοκτησία. Έτσι η βενζίνη και το πετρέλαιο τελειώνουν. Στο μεταξύ η Ρωσία, που προμηθεύει σχεδόν όλο το φυσικό αέριο της Σερβίας, δεν σκοπεύει να αποσυρθεί από τη NIS και απειλεί κι αυτή με τη σειρά της το μικρότερο κράτος. Η συμφωνία των δύο κρατών για την προμήθεια φυσικού αερίου έληγε την περασμένη εβδομάδα, και πριν λίγες μέρες η Ρωσία την ανανέωσε για ένα εκβιαστικό διάστημα τριών μηνών. Αναλόγως των εξελίξεων υπάρχουν φόβοι για οικονομική αλλά και κοινωνική κατάρρευση…
