«Εμείς είμαστε οι αληθινοί παν αφρικανοί (pan-africans). Πιστεύουμε ότι η Αφρική είναι μια ήπειρος και ότι αυτή η ήπειρος έχει ένα τεράστιο πoσό για να χτιστεί».
~Εμανουέλ Μακρόν, πρωθυπουργός Γαλλίας
Πανφρικανοί οι Γάλλοι λοιπόν, και μάλιστα πιο αληθινοί και από τους ίδιους τους Αφρικανούς. Τι να ξέρουν άλλωστε αυτοί οι απολίτιστοι τριτοκοσμικοί, βάρβαροι φτωχοί σκλάβοι; Η Ευρώπη έτσι έχει μάθει άλλωστε να διαβάζει την υπεροχή της, αιώνες τώρα. Επιχειρήσεις ειρήνευσης και εκπολιτισμού των «κατώτερων αγώνων» τους, προστασία του πολιτισμικού τους πλούτου στα ασφαλή μουσεία της, ανθρωπιστικές βοήθειες στα υποσιτισμένα παιδιά. Έτσι ορίζει η γλώσσα και η αφήγηση της κυριαρχίας. Έτσι ορίζει η συνείδηση των βολεμένων και των αστών. Η λέξη φρανκαφρίκ (françafrique) από την άλλη, χρησιμοποιείται από το 1955 για τον ορισμό της νεοαποικιοκρατικής δράσης της Γαλλίας στην Αφρική. Περιγράφει κατά μία έννοια τη διατήρηση ειδικών σχέσεων του γαλλικού κράτους και κεφαλαίου με τις πρώην αφρικανικές αποικίες (και όχι μόνο), μετά την ανεξαρτησίας τους, σε οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο. Ο πλέον καθιερωμένος όρος επαναλαμβάνεται από τα μμε και χρησιμοποιείται ενίοτε για την επανεξέταση-κριτική της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας στην Αφρική.
Η πολιτική αυτή δεν ξεκινάει αρκετά πίσω. Από το 1830 με την εισβολή στην Αλγερία και τη σταδιακή κατάκτηση εδαφών στη βόρεια, δυτική, κεντρική Αφρική, καθώς και ανατολικά στο Τζιμπουτί, μέχρι το 1914, η γαλλική αυτοκρατορία έλεγχε περίπου 60 εκατομμύρια ανθρώπους. Έκτοτε δεκάδες παρεμβάσεις έχουν πραγματοποιηθεί για αλλαγή της ισορροπίας ισχύος μεταξύ των δύο μερών, όχι μόνο μέσω κατοχής εδάφους αλλά και μέσω οικονομικού ελέγχου. Η δημιουργία ολιγοπωλίων σε βασικά αγαθά, η παροχή εμπορικών προνομίων για γαλλικά προϊόντα, αποσκοπούν στον πλουτισμό της γαλλικής άρχουσας οικονομικής τάξης. Η στρατηγική της Γαλλίας απεικονίζεται επίσης χαρακτηριστικά με το «CFA Franc», νόμισμα που ακόμα χρησιμοποιούν χώρες της δυτικής Αφρικής με ισοτιμία 1 ευρώ προς 656,51 φράγκα, και φυσικά με τη συσσώρευση συναλλάγματος ύψους μέχρι και 65%, που κατατίθεται υποχρεωτικά στις γαλλικές τράπεζες από τα αφρικανικά κράτη.
Στο τώρα και μετά την απόσυρση των στρατευμάτων του από το Μάλι, τη Μπουρκίνα Φάσο και τον Νίγηρα μεταξύ του 2020-2023, το κράτος της Γαλλίας όπως όλες οι μεγάλες δυνάμεις εν καιρώ αναδιάρθρωσης, πολέμου, κρίσης και ξαναμοιράσματος της πίτας, συνδιοργάνωσε σύνοδο κορυφής στο Ναϊρόμπι της Κένυα στα μέσα του περασμένου Μάη. Με τη συμμετοχή τριάντα ηγετών και μέλων της αφρικανικής ελίτ στο “Africa Forward”, ο Μακρόν προτρέπει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για νέες επενδύσεις, και ανακοινώνει ότι θα διαθέσει 23 δισεκατομμύρια με στόχο την ενεργειακή μετάβαση, την ψηφιακή τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη και τη λεγόμενη γαλάζια οικονομία. Χρήματα που θα μοιραστούν φυσικά μεταξύ γαλλικών και αφρικανικών εταιριών. Τάζει ακόμα νομικές τροποποιήσεις για επιστροφή των λεηλατημένων αφρικανικών έργων τέχνης, και κοκορεύεται για την ανωτερότητα της κυβέρνησής του, για την απόφαση να σταθεί πολιτικά ορθώς στις διπλωματικές της σχέσεις. Όπου ακούς όμως ανάπτυξη, βρωμάει εκμετάλλευση, και όπου ακούς ειρήνη έρχεται σφαγή.
Η εποχή της αποικιοκρατίας φαίνεται να μην έχει τελειώσει. Η κυρίαρχη αφήγηση προσπαθεί στοχευμένα για μετατόπιση, επαναπροσδιορισμό, νέο καθορισμό της ιστορικής συνέχειας και μνήμης, με σλόγκαν και δηλώσεις όπως του Μακρόν ή του Τραμπ. Όσο κι αν προσπαθούν όμως, κάποια πράγματα δεν ξεχνιούνται. Δεν ξεχνάμε τα σκλαβοπάζαρα και τους ανθρώπινους-ζωολογικούς κήπους, όπου η αστική ευρωπαϊκή τάξη χάζευε ακρωτηριασμένα παιδιά και γυναίκες βίαια αρπαγμένες από τον τόπο τους. Θυμόμαστε καλά τον ρόλο της Γαλλίας στη γενοκτονία των Τούτσι στη Ρουάντα το 1994, στις στρατιωτικές επεμβάσεις στην Ακτή Ελεφαντοστού και στο Μάλι, στις στρατιωτικές ασκήσεις με συμμετοχή και της Eλλάδας στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Θυμόμαστε τη δολοφονία του Thomas Sancara, τις υποθέσεις των Kwame Nkruman από τη Γκάνα και Patrice Lumumba από το Κονγκό, την παρέμβαση του ΝΑΤΟ για την αλλαγή καθεστώτος στη Λιβύη.
Κανονικά, θα περίμεναν λοιπόν να πέσουμε στα γόνατα και να τους δοξάσουμε ως σωτήρες. Δεν τρώμε όμως το παραμύθι τους και θα αντιστεκόμαστε για πάντα φωνάζοντας: Κάτω τα ξερά σας από την Αφρική – Θάνατο στους αποικιοκράτες!
ManoRoco
