[Γερμανία] Μαθητική απεργία ενάντια στην υποχρεωτική στρατιωτική θητεία

Την Παρασκευή, 5 Δεκεμβρίου 2025, πραγματοποιήθηκε γενική μαθητική απεργία με διαδηλώσεις κατά της στρατιωτικής θητείας σε περίπου 100 πόλεις σε όλη τη Γερμανία. Ο συνολικός αριθμός των μαθητών που απείχαν από το σχολείο εκτιμάται σε 40.000 έως 50.000. Στο Βερολίνο, αρκετές χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν σε δύο διαδηλώσεις εκείνη την ημέρα. Στις 12:00 πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση και πορεία προς την Oranienplatz στο Kreuzberg, όπου στις 16:00 έλαβε χώρα άλλη μια συγκέντρωση και διαδήλωση προς το Neukoelln.

Τι συνέβη κατά τη διάρκεια της απεργίας στο Βερολίνο

Περίπου 3.000 άτομα, τα περισσότερα από τα οποία ήταν ηλικίας μεταξύ 10 και 20 ετών, ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για τη συγκέντρωση στις 12:00. Παρά τις απειλές καταστολής από τις αρχές, που δήλωσαν ότι θα επιβληθούν κυρώσεις, οι νέοι εγκατέλειψαν τα μαθήματά τους για να βγουν στους δρόμους. Συμμετείχαν και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τα οποία έδειξαν την αλληλεγγύη τους με συνθήματα σε πλακάτ, όπως για παράδειγμα «Δεν θα πάρετε τα παιδιά μας!». Από μια σκηνή πάνω σε φορτηγό έγιναν ομιλίες και ακούστηκε ζωντανή μουσική. Το αίτημα να ανακληθούν οι κοινωνικές περικοπές και να σταματήσουν οι δαπάνες για εξοπλισμούς και πολέμους εκφράστηκε επανειλημμένα και δυνατά. Ο πόλεμος και η στρατιωτική θητεία αναδείχθηκαν ως αποτελέσματα του καπιταλισμού και του κυνηγιού κέρδους και εξουσίας από την ελίτ. Ακόμα, τα τρέχοντα σχέδια για την ίδρυση εργοστασίου όπλων στο κέντρο του Βερολίνου δέχθηκαν πολυεπίπεδη κριτική. Η διαδήλωση προχώρησε με δυνατά συνθήματα μέσω του Kreuzberg για να φτάσει στο σημείο εκκίνησης της δεύτερης διαδήλωσης.

Εκεί, περισσότεροι άνθρωποι συγκεντρώθηκαν για να ακούσουν ξανά ομιλίες και ζωντανή μουσική. Ο μέσος όρος ηλικίας ήταν εμφανώς υψηλότερος από αυτόν της προηγούμενης διαδήλωσης. Γύρω από αυτή τη συγκέντρωση, η αστυνομία είχε αναπτύξει πολύ περισσότερες δυνάμεις και σύντομα άρχισε να παρενοχλεί τον κόσμο. Ο κύριος στόχος τους εκείνη τη στιγμή ήταν να προστατεύσουν αρκετούς γνωστούς φασίστες που «εργάζονταν» μέσα στη συγκέντρωση ως δημοσιογράφοι. Η περικύκλωσή τους από διαδηλωτές οδήγησε σε παρεμβάσεις και συλλήψεις από την αστυνομία με το πρόσχημα της προστασίας της ελευθερίας του Τύπου. Το φαινόμενο αυτό αποτελεί εδώ και αρκετό καιρό σοβαρό θέμα στις διαδηλώσεις, και μέχρι στιγμής δεν έχει βρεθεί κατάλληλος τρόπος για να αντιμετωπιστεί. Το μεγαλύτερο μέρος της διαδήλωσης επέλεξε να αγνοήσει την παρουσία των φασιστών, και έτσι απέφυγε μια σημαντική κλιμάκωση, για την οποία το τελευταίο διάστημα η αστυνομία είναι προετοιμασμένη και διατεθειμένη να ξεκινήσει. Με περίπου 7.000 άτομα, η διαδήλωση τελικά προχώρησε από το Kreuzberg στο Neukoelln. Αν και το πλήθος ήταν πολύ ετερόκλητο, και υπήρχε επίσης παρουσία αριστερών κομμάτων, η διαδήλωση δεν έφερε κάποιο πολιτικό πρόσημο και υπήρχαν πολλά ριζοσπαστικά συνθήματα όχι μόνο κατά του μιλιταρισμού, αλλά και κατά της αστυνομικής καταπίεσης και σε αλληλεγγύη με την Παλαιστίνη. Εκτός από μια ομάδα που μοίραζε φυλλάδια μέσα στις συγκεντρώσεις, δεν υπήρχε σχετική οργανωμένη παρουσία αναρχικών.

Πληροφορίες για το ιστορικό

Το 2025, η γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε να επαναφέρει την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, η οποία είχε ανασταλεί το 2011. Στο πλαίσιο των παγκόσμιων εντάσεων, των επιθετικών δηλώσεων του πρώην διευθυντή της Blackrock και νυν καγκελαρίου Merz («Η Γερμανία είναι και πάλι σε τροχιά») και των ισχυρισμών για ηγετική θέση της Γερμανίας στη διεθνή πολιτική, η βούληση του γερμανικού κράτους για ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις έχει γίνει πολύ σαφής. Μετά το σοκ ενός πακέτου 100 δις € για τον στρατό σε μια περίοδο έντονου πληθωρισμού το 2022, ήρθε η ανακοίνωση ενός επιπλέον πακέτου 800 δις €, συνοδευόμενη φυσικά από επιθετικές περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες. Εκτός από μερικές μικρές και σχετικά ρεφορμιστικές διαμαρτυρίες, η κοινωνία δεν μπόρεσε να επιδείξει αξιόλογη αντίσταση. Παρ’ όλα αυτά, το κράτος αποφάσισε να προχωρήσει με προσοχή στο θέμα της στρατολόγησης και παρουσίασε ένα σχέδιο επαναφοράς της σε διάφορα στάδια, όπου το επόμενο βήμα θα γίνει μόνο αν η κοινωνία αποτύχει στην υποτιθέμενη ευθύνη της να προσφέρει αρκετούς νέους «εθελοντικά» για τη θανατηφόρα υπηρεσία.

Το πρώτο επίσημο βήμα τίθεται σε ισχύ στις αρχές του 2026. Πρόκειται για την υποχρέωση των ανδρών που συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους να απαντήσουν σε ένα ερωτηματολόγιο του γερμανικού στρατού και να υποβληθούν σε ιατρική εξέταση. Οι επιστολές που απεστάλησαν τον Ιανουάριο σηματοδοτούν την έναρξη της προσπάθειας του κράτους να δημιουργήσει εκ νέου μια ολοκληρωμένη εικόνα για το στρατιωτικό δυναμικό της κοινωνίας. Οι γυναίκες της ίδιας ηλικίας λαμβάνουν το ίδιο γράμμα, αλλά δεν είναι υποχρεωμένες να απαντήσουν. Από το 2027 θα ξεκινήσουν οι ιατρικές εξετάσεις. Επιβάλλοντας ένα κανάλι επικοινωνίας με τους νέους άνδρες, και μέσω μιας συνεχιζόμενης επιθετικής διαφημιστικής και προπαγανδιστικής εκστρατείας, το κράτος προσπαθεί να γεμίσει τις τάξεις του στρατού. Σε περίπτωση που ο προτεινόμενος αριθμός «εθελοντών» στρατιωτών δεν καλυφθεί τα επόμενα χρόνια, η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να διεξαγάγει κλήρωση για να επιλέξει ποιοι θα υποχρεωθούν να υπηρετήσουν. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό και το ενδεχόμενο της γενικής στρατολόγησης – κάτι τέτοιο μάλιστα θα μπορούσε να ψηφιστεί ανά πάσα στιγμή, με βάση την τρέχουσα πολιτική.

Εν τω μεταξύ, οι ένοπλες δυνάμεις έχουν αναδιαμορφώσει ριζικά την επικοινωνιακή τους στρατηγική με το κοινό, επιδιώκοντας να παρουσιάσουν τη στρατιωτική θητεία ως ελκυστική και σύγχρονη για τις νεότερες γενιές. Αυτή η αλλαγή αποτυπώνεται στον αυξανόμενες διαφημιστικές πινακίδες σε όλες τις πόλεις, καθώς και στις συντονισμένες εκστρατείες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στους δημόσιους χώρους. Ο στρατός έχει επίσης επεκτείνει την παρουσία του σε σχολεία και πανεπιστήμια, όπου ενημερωτικές εκδηλώσεις και εκδηλώσεις στρατολόγησης γίνονται όλο και πιο συχνές. Οι μεγάλης κλίμακας δημόσιες εκδηλώσεις, όπως οι πρόσφατα καθιερωμένες εορταστικές εκδηλώσεις για την Ημέρα των Βετεράνων, κατέχουν κεντρική θέση σε αυτή τη στρατηγική, καθώς κανονικοποιούν την ορατότητα του στρατού και των ενόπλων δυνάμεων. Συνολικά, αυτά τα μέτρα σηματοδοτούν μια ευρύτερη προσπάθεια αναδιαμόρφωσης της Bundeswehr (ο γερμανικός στρατός) ως ενός σύγχρονου θεσμού, ενσωματωμένου στην κοινωνία. σε μια εποχή έντονου διαλόγου για την εθνική άμυνα και το καθήκον του πολίτη.

Αναλύοντας την αντίσταση

Η εμφάνιση διαμαρτυριών κατά την επανεισαγωγή της στρατιωτικής θητείας είναι μια πολύ ελπιδοφόρα εξέλιξη. Μετά από πολύ καιρό, είναι το πρώτο σημάδι μιας συλλογικής και ανοιχτά εκφρασμένης διαφωνίας σχετικά με το θέμα αυτό. Η διαμαρτυρία οργανώθηκε από μια συμμαχία των εκλεγμένων Schuelervertretungen, που είναι ένας δημοκρατικός θεσμός στα σχολεία, και εκπροσωπεί τους μαθητές, καθώς και από τοπικές πρωτοβουλίες. Κατόπιν, η κινητοποίηση πλαισιώθηκε από πολύ περισσότερο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που συνθέτουν το σύγχρονο κίνημα από τα κάτω, όπως ο κόσμος που κατεβαίνει στον δρόμο τα τελευταία χρόνια σε αλληλεγγύη προς την Παλαιστίνη. Ιδιαίτερα οι κομμουνιστικές ομάδες, τόσο οι κομματικές όσο και οι αυτοοργανωμένες, αποτελούν σημαντικό παράγοντα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και σε επίπεδο αριθμών στον δρόμο. Η ριζοσπαστική στάση και μορφή της μαθητικής απεργίας, ειδικά τα περιεχόμενα της ταξικής πάλης και του διεθνισμού, προήλθαν σε μεγάλο βαθμό από αυτές τις ομάδες, καθώς πολλοί νέοι πλέον είναι οργανωμένοι σε αυτές.

Όσον αφορά τους αναρχικών, οι δομές τους δεν ήταν έτοιμες να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στα γεγονότα της απεργίας, αν και πέρυσι έγιναν προσπάθειες να τεθεί στο επίκεντρο το θέμα της στρατιωτικοποίησης. Τον Αύγουστο, αναρχικοί συμμετείχαν σε ένα camp ενάντια στην πολεμική βιομηχανία, που οργανώθηκε στην Κολωνία από μια αριστερή συμμαχία με την ονομασία Rheinmetall Entwaffnen (Αποστρατιωτικοποίηση της Rheinmetall). Εκεί δημιουργήθηκε ένας χώρος με την ονομασία «Anarchist and Autonomous Barrio» (Αναρχική και Αυτόνομη Γειτονιά), ο οποίος φιλοξένησε εκδηλώσεις και συνελεύσεις με αντιεξουσιαστικά και ανοιχτά χαρακτηριστικά (ένας απολογισμός στα αγγλικά μπορεί να βρεθεί στο https://anarchistbarrio.noblogs.org/texts/). Οι προσπάθειες για τη δημιουργία μιας ευρύτερης αναρχικής δικτύωσης συνεχίστηκαν μετά τη συνάντηση στην Κολωνία. Μέχρι στιγμής έχουν οδηγήσει σε μια άλλη τριήμερη εκδήλωση τον Δεκέμβριο στο Βερολίνο, την οποία αναμένεται να ακολουθήσουν κι άλλες παρόμοιες συναντήσεις σε άλλες πόλεις. Στο Βερολίνο υπάρχει επίσης μια νέα ανοιχτή αναρχική συνέλευση, που συστάθηκε ως απάντηση στην κατασκευή ενός εργοστασίου πυρομαχικών στο Wedding, μια κεντρική περιοχή της πόλης, από τον γερμανική εταιρίας κατασκευής όπλων Rheinmetall. Εκτός από τη κυκλοφορία έντυπου υλικού (φυλλάδια, αφίσες), πραγματοποιήθηκε μια πρώτη παρέμβαση στην εργατική γειτονιά με σκοπό να γίνει συζήτηση με τους κατοίκους και να ενημερώσουν ο ένας τον άλλον για τα σχέδια. Η γενική ιδέα είναι να αναπτυχθεί μια θέση που θα αποδομεί την επιταχυνόμενη επιθετικότητα του κράτους, αντιτιθέμενη στην εγκατάσταση του εργοστασίου.

Τελευταία, στο Βερολίνο και σε άλλες πόλεις, έχουν επίσης σημειωθεί διάφορες μαχητικές ενέργειες που στοχεύουν τον στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα. Εταιρείες όπως η Rheinmetall και η Elbit Systems υπέστησαν καταστροφές σε κάποια από τα ακίνητά τους, τα γραφεία της ασφαλιστικής εταιρείας Allianz καταστράφηκαν σε διάφορες πόλεις λόγω της υποστήριξής τους στη βιομηχανία του πολέμου, ενώ οι διαφημιστικές καμπάνιες της Bundeswehr βρέθηκαν άλλοτε κατεστραμμένες και άλλοτε με τις διαφημίσεις παραμορφωμένες. Μια εξαιρετική ενέργεια έλαβε χώρα στην ανατολική περιοχή του Βερολίνου, το Adlershof, όπου μια εμπρηστική επίθεση σε ένα κρίσιμο σημείο της γραμμής υψηλής τάσης προκάλεσε μαζική διακοπή ρεύματος. Την ευθύνη για την ενέργεια ανέλαβαν αναρχικοί. Η ενέργεια έπληξε με επιτυχία περισσότερες από χίλιες εταιρείες στο λεγόμενο Τεχνολογικό Πάρκο Adlershof, οι περισσότερες από τις οποίες υποτίθεται ότι συμμετέχουν σε διαφορετικό βαθμό στον στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα. Μεταξύ αυτών βρίσκονται μερικές από τις μεγάλες εταιρείες, όπως η Eurovia/Vinci ή η Siemens. Η διακοπή ρεύματος διήρκεσε αρκετές ημέρες και είχε μεγάλο οικονομικό αντίκτυπο. Το γεγονός ότι πολλοί κάτοικοι της περιοχής επηρεάστηκαν επίσης από τη διακοπή ρεύματος περιγράφηκε στην ανάληψη ευθύνης ως «δικαιολογήσιμη» παράπλευρη απώλεια.

Τι ακολουθεί

Εκτός από τον αγώνα στο Βερολίνο ενάντια στην πολεμική βιομηχανία, η επόμενη γερμανική μαθητική απεργία έχει ήδη προγραμματιστεί για τις 5 Μαρτίου, και οι ίδιοι διοργανωτές καλούν ξανά για την ίδια δράση. Στις προαναφερθείσες αναρχικές συνελεύσεις, η επερχόμενη απεργία θεωρήθηκε σημαντική ημέρα δράσης και υπάρχει η πρόθεση πιο ενεργούς συμμετοχής.

Εν τω μεταξύ, οι πρώτοι 18χρονοι άνδρες θα κληθούν να επιλέξουν ανάμεσα στην υποχρέωσή τους να ανταποκριθούν στον στρατό ή στην απόφαση της ολικής άρνησης. Το τελευταίο θα εξαρτηθεί από την αποφασιστικότητα ενός κινήματος ενάντια στη στρατιωτικοποίηση, ώστε να μπορεί υποστηρίξει ο ένας τον άλλον και να αναπτυχθεί ένα μεγάλο μέτωπο από τα κάτω ενάντια στα σχέδια της εξουσίας, μέτωπο το οποίο θα είναι σε θέση να υπερασπιστεί όσους επιλεγούν για την υποχρεωτική θητεία. Αντίστροφα, σε αυτό το σημείο, οι ριζοσπαστικές επιλογές των λίγων θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια μεγαλύτερη αντίσταση.

αναρχικοί/ές από το Βερολίνο