Στη φωτό ο Γιώργος Μελισσαρόπουλος (δεξιά), αναπλ. διευθύνων σύμβουλος της ICAP Advisory, σε ημερίδα μαζί με τον καθηγητή Α. Τσακανίκα (αριστερά), στενό συνεργάτη του Πρύτανη Ι. Χατζηγεωργίου του ΕΜΠ. Ο Μελισσαρόπουλος είναι στέλεχος της ΑΡΑΣ, που κατά το πογκρόμ στο Πολυτεχνείο λειτουργούσε ως πολιτικός συντονιστής-επόπτης. Πώς να ωφελεί άραγε την οργάνωση αυτός ο δίαυλος επικοινωνίας;
πηγή: Μαυροκόκκινοι αντι-ρεπόρτερ, https://athens.indymedia.org/post/1638572/
ηγεμονία, νομιμοφροσύνη, και στο βάθος αντιεξέγερση
I
Η ΑΡΑΣ αποτελεί εδώ και χρόνια ένα ακόμα «γραφικό» ακρωνύμιο ανάμεσα στις δεκάδες διασπάσεις των θεσμικών πολιτικών οργανώσεων του «κοινωνικού κινήματος», ως συνιστώσα των ΕΑΑΚ (μετωπική συνεργασία φοιτητικών παρατάξεων), με το δημόσιο πανεπιστήμιο να αποτελεί το προνομιακό πεδίο για την πολιτική ύπαρξη και δράση της. Τα τελευταία χρόνια, επικράτησε μέσα στη «συνεργασία» μετά από ανοιχτή σύγκρουση (σε επίπεδο πολιτικό αλλά και φυσικό) με τις άλλες οργανωμένες δυνάμεις που συνεργαζόταν. Η αποχώρηση της νΚΑ (νεολαία του ΝΑΡ), και της ΑΡΙΣ (που προσχώρησε στο ΚΚΕ), άφησαν την ΑΡΑΣ να ελέγχει ουσιαστικά το σχήμα, εξακολουθώντας μέχρι και σήμερα να παρεμβαίνει στο πανεπιστήμιο μέσω αυτού.
II
Στην κινηματική δημόσια σφαίρα, η ΑΡΑΣ αναδύθηκε μετά τις φοιτητικές κινητοποιήσεις το 2020-2021 ενάντια στο νομοσχέδιο Κεραμέως-Χρυσοχοΐδη. Ήταν τότε που η οργανωμένη παρουσία των ελευθεριακών και αναρχικών φοιτητικών σχημάτων, συλλογικοτήτων και στεκιών στο δημόσιο πανεπιστήμιο είχε αρχίσει να αποδίδει καρπούς. Με επίκεντρο τη Θεσσαλονίκη, ο αναρχικός λόγος και πρακτική κέρδιζε χώρο ακόμα και μέσα στις γενικές συνελεύσεις, και κυρίως ανάμεσα σε ανένταχτο κόσμο που αντιλαμβανόταν την κρισιμότητα της περιόδου και τις βλέψεις του ελληνικού κράτους – ειδικά τη βαρύτητα της διακήρυξης του «τέλους της μεταπολίτευσης». Ήταν η πρώτη φορά μετά από χρόνια, που το «φοιτητικό κίνημα» αγκάλιασε πρακτικές αφενός ριζοσπαστικές και αφετέρου αδιαμεσολάβητες: Πρακτικές που μπορούσαν να θέσουν με αξιώσεις αναχώματα στην επελαύνουσα κατασταλτική-«αναπτυξιακή» πολιτική για το δημόσιο πανεπιστήμιο, χωρίς να μπορούν να εξαγοραστούν από θεσμικές «παραχωρήσεις» ή κομματικά ανταλλάγματα.
III
Το κερδισμένο έδαφος για τον ακηδεμόνευτο αγώνα στα πανεπιστήμια, για τους κομματικούς «αγωνιστές» κάθε απόχρωσης μεταφράστηκε σε χαμένες ψήφους και μειωμένη πολιτική ισχύ. Σε αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, η ΑΡΑΣ έθεσε ως ξεκάθαρη προτεραιότητα τη διατήρηση του δικού της «ζωτικού χώρου», μέσα από πρακτικές υπονόμευσης των ολοζώντανων κινηματικών διεργασιών, τραμπουκισμούς και πρακτορολογία (που ανά περιπτώσεις έλαβαν και τις αρμόζουσες απαντήσεις). Το ότι έκτοτε στο πανεπιστήμιο λαμβάνουν χώρα τεκτονικοί μετασχηματισμοί δυστυχώς ήρθε δεύτερο – και συνεχίζει.1
IV
Η αντιπαλότητα μεταξύ ΑΡΑΣ και αναρχίας δεν τέθηκε ποτέ με πολιτικούς όρους. Ειδικά τα επόμενα χρόνια, τόσο η αδυναμία των εμπλεκόμενων αναρχικών να πολιτικοποιήσουν αυτή τη σύγκρουση, και να την αναδείξουν στο ιστορικό της πλαίσιο, όσο και η «τάση» και των δύο πλευρών να εστιάσουν σε πρόσωπα και πράξεις, οδήγησαν μια κατεξοχήν πολιτική σύγκρουση να μοιάζει με «βεντέτα».
V
Στις 15 Νοέμβρη 2025, την ημέρα έναρξης του τριήμερου εορτασμού του Πολυτεχνείου, οργανωμένες δυνάμεις της ΑΡΑΣ εξαπέλυσαν «πογκρόμ εναντίον μελών οργανώσεων, συλλογικοτήτων και ατόμων του αναρχικού-αντιεξουσιαστικού χώρου μέσα στον χώρο του Ε.Μ.Π. Από την επίθεση μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο σύντροφοι και συντρόφισσες με πολλαπλούς και σοβαρούς τραυματισμούς. Τη σειρά της ΑΡ.Α.Σ. πήρε η ΕΛ.ΑΣ. συλλαμβάνοντας και διώκοντας ποινικά τραυματίες που αποχωρούσαν από το νοσοκομείο, έχοντας στη διάθεση της τα στοιχεία τους που της παρέδωσε το ΕΚΑΒ».2
VI
4 μέρες μετά, στις 19 Νοέμβρη, η ΑΡΑΣ δημοσιοποιεί ανακοίνωση στην οποία επιχειρεί να νομιμοποιήσει την ενέργειά της, χρησιμοποιώντας ως πρόφαση τη «δημόσια ανακοινωμένη απόφαση και σχέδιο από ομάδες που ενδύονται τον μανδύα του “αναρχικού”, να καταλάβουν κεντρικά κτίρια στο ΕΜΠ, στο ιστορικό συγκρότημα της Πατησίων, κατά τη διάρκεια του τριήμερου εορτασμού». Συνεχίζουν ανακαλύπτοντας πως ο «διακηρυγμένος στόχος [των ομάδων αυτών] ήταν να αποτελέσει ο χώρος του κάτω Πολυτεχνείου ορμητήριο για πραξικοπηματικές πρακτικές, που λειτουργούν αντικειμενικά προβοκατόρικα, συγκρούσεις με όρους θεάματος εντός και εκτός του χώρου του ΕΜΠ, που οδηγούν στη δυσφήμιση του πανεπιστημιακού ασύλου και του κοινωνικού κινήματος».3
VII
Τόσο η πρωτοφανής βιαιότητα, όσο και η επιλογή του χώρου και του χρόνου, στο πλαίσιο του τριημέρου εορτασμού του Πολυτεχνείου, οδήγησαν εξαρχής μεγάλο κομμάτι του προοδευτικού κινήματος να καταδικάσει τα γεγονότα, αλλά και την ίδια την οργάνωση, ενόσω καταγγελίες (ξανα)έβγαιναν στην επιφάνεια από κομματικές οργανώσεις που είχαν αντιμετωπίσει αντίστοιχες καταστάσεις στο παρελθόν. Για να νομιμοποιήσει τις ενέργειές της, και με την εντεινόμενη έκθεση απέναντι στη βάση και το κοινό της, η ΑΡΑΣ έσπευσε να εντοπίσει «διακηρυγμένους στόχους» εκεί που δεν υπήρχαν. Θεώρησε πως η παραπομπή σε κείμενα του Athens Indymedia είναι από μόνη της επαρκής για να επικυρώσει τα λεγόμενά της, χωρίς καν να προσδιορίζονται τα «προβληματικά» σημεία των κειμένων αυτών – ακριβώς επειδή δεν υπήρχαν «διακηρυγμένοι» στόχοι, αλλά μόνο πολιτικές αναλύσεις. Μα καλά, σε βλάκες απευθύνονται;
VIII
Η πρόφαση που εφηύρε η ΑΡΑΣ αντανακλά την αντίληψη της οργάνωσης για τον ρόλο της συνολικά μέσα στους αγώνες: Αυτόν του αστυνόμου που καταστέλλει τα φαινόμενα που «αμαυρώνουν το ευρύτερο κοινωνικό κίνημα». Γεννιέται ένα εξόχως απλό ερώτημα: Ποια πολιτική δύναμη είναι εξουσιοδοτημένη να κρίνει τι είναι καλό και τι κακό για το κοινωνικό κίνημα, πέρα από το ίδιο το κοινωνικό κίνημα; Μα φυσικά καμία, όσο αυτό που λέμε κοινωνικό κίνημα αποτελεί ένα σώμα που παρουσιάζει τεράστια ανομοιογένεια, τόσο με υλικούς, όσο και με πολιτικούς όρους. Η απόπειρα επιβολής σε έναν πολιτικό χώρο στο όνομα του κοινωνικού κινήματος, πρέπει –πριν από οτιδήποτε άλλο– να γίνει αντιληπτή ως απόπειρα επιβολής επί του ίδιου του κοινωνικού κινήματος, μέσα από την κατάδειξη και κήρυξη πολέμου κατά των «εσωτερικών εχθρών» του. Αυτό που συνέβη στο φετινό Πολυτεχνείο είναι πρωτίστως μια δήλωση ηγεμονίας συνολικά πάνω στους αγώνες της κοινωνίας.
IX
Οι «πραξικοπηματικές και προβοκατόρικες δράσεις» τις οποίες υποτίθεται ότι αντιμάχεται η οργάνωση, παρουσιάζονται ως η βασική αιτία που ενισχύεται η καταστολή και ο θεσμικός αυταρχισμός. Αποφεύγοντας οποιαδήποτε βαθύτερη ανάλυση της συγκυρίας, η ανακοίνωση αυτή, με τη βαρύτητα που κουβαλάει, υποκλίνεται στην παντοδυναμία του κράτους, μετατοπίζοντας την ευθύνη των κατασταλτικών κινήσεων στον «εσωτερικό εχθρό» του κοινωνικού κινήματος. Παραβλέπει εσκεμμένα πως η καταστολή και ο θεσμικός αυταρχισμός είναι διακηρυγμένοι στόχοι του ελληνικού κράτους, στενά ευθυγραμμισμένοι με τη διεθνή συγκυρία – στόχοι που υπαγορεύονται για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των κοινωνικών αντιστάσεων σε ένα περιβάλλον διαρκώς βαθυνόμενης καπιταλιστικής κρίσης. Εξίσου εσκεμμένα παραβλέπει πως η νομιμοφροσύνη ως «θέση» στερείται περιεχομένου ακριβώς επειδή τα όριά της ορίζονται από το κράτος και όχι από τους φορείς αυτής της «θέσης».4
X
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο διαχωρισμός εκείνων «που ενδύονται τον μανδύα του “αναρχικού”» και των πραγματικών αναρχικών. Η ΑΡΑΣ, μέσα από το φίλτρο μιας ιεραρχικής κομματικής οργάνωσης, διεκδικεί το δικαίωμα να ορίσει ποιες πρακτικές χαρακτηρίζουν τον αναρχικό χώρο – έναν χώρο χωρίς κομματική συγκολλητική ουσία, χωρίς ενιαία θέση και πρακτική, που ίσως το μόνο που τον χαρακτηρίζει (και πάλι όχι συνολικά) είναι η αγωνιστικότητα και η άρνηση συνθηκολόγησης με την κυριαρχία. Και πάλι, ποιος είναι αρμόδιος να μιλήσει για τον αναρχικό χώρο, αν όχι ο ίδιος ο αναρχικός χώρος;
ΧΙ
Στην ουσία, μέσα από αυτόν τον διαχωρισμό τίθενται στο στόχαστρο οι εξεγερτικές πρακτικές, εύστοχες και μη, που αφού χαρακτηριστούν μη αναρχικές, στιγματίζονται ως πολιτικά ανεύθυνες. Ο διαχωρισμός αυτός ενδύει την ΑΡΑΣ με τον μανδύα της υπευθυνότητας, που τον μοστράρει ως άξια συνομιλήτρια προς όλες τις κατευθύνσεις, εξίσου προς τον κρατικό μηχανισμό και το κοινωνικό κίνημα. Την ίδια στιγμή ποντάρει στις πρόσφατες εσωτερικές συγκρούσεις του αναρχικού χώρου, αναζητώντας νομιμοποίηση της ηγεμονίας της και στο εσωτερικό του.
ΧΙΙ
Η ανακοίνωση της ΑΡΑΣ αποτελεί ανάληψη ευθύνης για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, και επίσημη κήρυξη πολέμου στον αναρχικό χώρο. Αυτό που είναι εκπληκτικά αναπάντεχο στην ανακοίνωση, είναι μια καταγραφή προβοκατόρικων ενεργειών στις οποίες έχουν προβεί οι ομάδες «που ενδύονται τον μανδύα του “αναρχικού”» – καταγραφή που εκκινεί από τα γεγονότα του Πολυτεχνείου του 1995, 30 χρόνια πριν! Αφού η ΑΡΑΣ «τα έχει μαζεμένα» στον αναρχικό χώρο εδώ και δεκαετίες, γιατί επέλεξε τη δεδομένη στιγμή για να κηρύξει τον πόλεμό της; Και γιατί δεν το έκανε το 2021, όταν απειλήθηκε η «αγωνιστική πρωτοκαθεδρία» της στο πανεπιστήμιο, αλλά εντέχνως διατήρησε αυτόν τον πόλεμο σε μορφή βεντέτας;
ΧΙΙΙ
Η ΑΡΑΣ αντιλαμβάνεται πως ο αναρχικός χώρος βρίσκεται αφενός κατακερματισμένος (ανάμεσα σε άλλα μεταξύ «υπεύθυνων/ανεύθυνων» αναρχικών), και αφετέρου τσακισμένος από την αναβάθμιση του κατασταλτικού μηχανισμού – τού ίδιου μηχανισμού στον οποίο υποκλίνεται, στο όνομα της νομιμοφροσύνης και της υπευθυνότητας. Η ανακοίνωσή της, πριν διαβαστεί ως ανάληψη ευθύνης για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, και κήρυξη πολέμου στον αναρχικό χώρο, είναι κήρυξη πολέμου στις ακηδεμόνευτες πρακτικές του κοινωνικού κινήματος – τις μόνες πραγματικά επικίνδυνες πρακτικές για το κράτος και τον καπιταλισμό.
ΟΙ ΠΑΡΑΚΡΑΤΙΚΟΙ ΡΟΥΦΙΑΝΟΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΜΙΑ ΘΕΣΗ
ΣΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ
ΕΜΠΡΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ
Νίκα-Ασημάκης, αιωνόβιος φοιτητής
1. Μια δική μας ανάλυση αυτών των μετασχηματισμών στο κείμενο «Οι πρυτανικές αρχές στην προμετωπίδα της καταστολής», φύλλο #55, Φλεβάρης 2025.
https://apatris.org/oi-prytanikes-arches-stin-prometopida/
2. Η αφήγηση είναι δανεισμένη από την πολιτική τοποθέτηση της Πλατφόρμας Συνομοσπονδιακής Ένωσης σχετικά με τα γεγονότα.
https://athens.indymedia.org/post/1638857
3. Ολόκληρη η ανακοίνωση εδώ: https://aras.gr/?p=1124
4. Ο νέος ποινικός κώδικας είναι απολύτως ενδεικτικός τόσο των ορίων και του ορισμού του διπόλου νόμιμο/παράνομο, όσο και των διακηρυγμένων στόχων του ελληνικού κράτους.
