Φέτος για τη γιορτή μας, ο αγαπημένος μας υπουργός άμυνας νίκος δένδιας αποφάσισε να χαρίσει στις γυναίκες –ή τέλος πάντων σε όσα άτομα το κράτος θεωρεί γυναίκες– ένα ανεκτίμητο δώρο: την επιλογή να πάμε στρατό! Εμείς απ’ την άλλη, επιστρέφοντας τη χάρη, ένα πράγμα έχουμε να απαντήσουμε:
νικολάκη, ΔΕΝ ΠΟΛΕΜΑΜΕ ΟΥΤΕ ΓΕΝΝΑΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ
Στις 10 Μαρτίου 2025 ανακοινώθηκε η πιλοτική εφαρμογή της εθελοντικής στράτευσης γυναικών από το 2026, ξεκινώντας με 200 καλοθελήτριες και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο υποχρεωτικής επέκτασης του μέτρου σε όλο τον «γυναικείο» πληθυσμό. Το νομοσχέδιο κατατέθηκε για δημόσια διαβούλευση στις 20 Νοεμβρίου.
Ο νόμος επαναφέρεται –καθώς ισχύει θεσμικά από το 1977 (v. 705/1977)– με όρους εκσυγχρονισμού και ισότητας. Στην πραγματικότητα όμως η στράτευση των γυναικών επιστρέφει συνδυαστικά με τις πιέσεις γύρω από το δημογραφικό και τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις, για να τονώσει το εθνικό φρόνημα, μην εκσυγχρονίζοντας τίποτα πέρα από το τρίπτυχο «πατρίς-θρησκεία-οικογένεια». Πάνω στο τρίπτυχο αυτό έχει δομηθεί χρόνια τώρα η ελληνική κοινωνία, και το κράτος έχει ντουρώσει γενιές και γενιές ενάντια σε οτιδήποτε ξένο – ξένο φυλετικά, έμφυλα, θρησκευτικά, σεξουαλικά, νευροτυπικά.
Στην κρατική ατζέντα, η υπογεννητικότητα εμφανίζεται ως μείζον ζήτημα εθνικής ασφάλειας, το μεταναστευτικό ως απειλή για την εθνική συνοχή, ενώ η οικογένεια προβάλλεται ως θεσμός που πρέπει να επανενταχθεί σε «παραδοσιακές» αξίες. Αν και ενσωματώνονται πλέον σε αυτήν και νέες, πιο πλουραλιστικές μορφές, η οικογένεια διατηρεί τον διαχρονικό της ρόλο ως οικονομικός και πειθαρχικός πυλώνας του ελληνικού κράτους.
Ισότητα my ass
Ας ξεκινήσουμε από το προφανές ανέκδοτο: Το κράτος μάς δίνει μαθήματα φεμινισμού και ισότητας. Οι γυναίκες είναι ένα «λαμπρό κομμάτι της ελληνικής σημερινής πραγματικότητας», όπως δήλωσε ο νικολάκης και, ενώ στελεχώνουν ήδη τα μετόπισθεν, «ήρθε η ώρα να προσφέρουν και στην πρώτη γραμμή». Αν κάτι έχουμε μάθει από πολύ μικρές, είναι ότι οι λύσεις στις καταπιέσεις και τις ανισότητες που αντιμετωπίζουμε δεν έρχονται ποτέ απ’ την πλευρά του κράτους και του καπιταλισμού.
Η ένταξη των γυναικών στον στρατό αποτελεί μια ακόμα πλασματική ευκαιρία για ισότητα, η οποία ορίζεται εξ ολοκλήρου με τους όρους του έθνους-κράτους και του κεφαλαίου. Όπως πολύ θα ήθελαν να μας κάνουν να ποθήσουμε την «ισότητα» της επαγγελματικής ανέλιξης μέχρι τη βαθμίδα του αφεντικού, έτσι προσπαθούν να μας κάνουν να ποθήσουμε μια «ισότητα» απέναντι στον πατριωτισμό.
Αντίθετα από τις εξισωτικές κρατικές ρητορικές, η εν λόγω μεταρρύθμιση μάς υποτάσσει σε έναν από τους πιο ιεραρχικούς, πειθαρχικούς και εξουσιαστικούς θεσμούς του κράτους, όπου δεν υπάρχουν ίσες, αλλά μόνο καταπιεστές και καταπιεσμένα. Ταυτόχρονα, επισφραγίζει την επέκταση μιας ακόμα μορφής κρατικής κυριαρχίας πάνω στα γυναικεία σώματα – και προφανώς, πάνω σε όσα σώματα αποκλίνουν από την επιβεβλημένη κανονικότητα.
Παλιές συνήθειες σε χακί περιτύλιγμα
Η στράτευση γυναικών δίνει μια νέα απάντηση στο παλιό αφήγημα που παρουσιάζει μια δήθεν επίλυση του δημογραφικού ως απάντηση στην εθνική απειλή: Θα συνεχίσετε να γεννάτε παράγοντας αξιόμαχο ανθρώπινο κεφάλαιο, αλλά, ακριβώς πριν από αυτό, θα είστε και οι ίδιες τέτοιο. Εξάλλου, οι γυναίκες θα βοηθήσουν τον στρατό «να καλύψει τον τεράστιο δείκτη ο οποίος μας χωρίζει πληθυσμιακά από τη χώρα η οποία μας απειλεί». Το ηλικιακό εύρος 20-26 των εθελοντριών δεν είναι τυχαίο. Όσο η ηλικία όποιων αποφασίσουμε να γίνουμε μάνες μετατοπίζεται προς τα πάνω, τόσο πιο πολύ πρέπει να αξιοποιήσουμε τον χρόνο πριν, πειθαρχώντας τα σώματά μας στις κρατικές επιταγές.
Δεν θα αντιμετωπιζόμαστε μόνο ως εκείνες που φέρουν το βάρος της αναπαραγωγικής εργασίας και της φροντίδας ή ως εργατικό δυναμικό, αλλά πλέον και ως μάχιμο ανθρώπινο κεφάλαιο. Και φυσικά, τόσο τα παλιά όσο και τα νέα επιβεβλημένα καθήκοντά μας θα επανοηματοδοτούνται διαρκώς ανάλογα με τις εκάστοτε εθνικές προτεραιότητες.
Κι εφόσον ξέρουμε ότι οι πολιτικές γύρω από τον στρατό αφορούν τόσο την εξωτερική όσο και την εσωτερική πολιτική, εκεί πρέπει να αναζητήσουμε τις προτεραιότητες με τις οποίες καλούμαστε να ευθυγραμμιστούμε.
Χακί σημαίνει ψωμάκι για όλα σας
Η στράτευση των γυναικών εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο μεταρρύθμισης του στρατού με το πρόγραμμα «Χάρτης μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή». Η μεταρρύθμιση κινείται σε δύο βασικούς άξονες:
Αφενός, επιδιώκει να φέρει τον γενικό πληθυσμό πιο κοντά στις ένοπλες δυνάμεις, τονώνοντας το εθνικό αίσθημα γύρω από το χρέος προς την πατρίδα. Καλεί τις γυναίκες να υπηρετήσουν και δημιουργεί ένα σώμα 150.000 εφέδρων, κάνοντας ξεκάθαρο ότι το κράτος έχει ανάγκη από περισσότερα ετοιμοπόλεμα σώματα. Ταυτόχρονα, βάζει στο στόχαστρο όσους θέλουν και προσπαθούν να αποφύγουν τον στρατό, δυσκολεύοντας τη διαδικασία απόκτησης Ι5 και αυξάνοντας το κόστος εξαγοράς της θητείας.
Αφετέρου, δημιουργεί μια κουλτούρα που στοχεύει στην επάνδρωση και την αναδιάρθρωση του τακτικού στρατού. Παρέχοντας όλο και περισσότερα κίνητρα να γίνεις μονιμάς, η μεταρρύθμιση προσπαθεί να αναβιώσει το παλιό, καλό πελατειακό κράτος. Υψηλότεροι μισθοί, μονιμοποίηση στο δημόσιο, επιδόματα οικογένειας, ακαδημαϊκή εκπαίδευση και καλύτερη ιατρική περίθαλψη είναι μόνο μερικά από τα κίνητρα, και όχι τυχαία.
Τα μέτρα στοχεύουν ξεκάθαρα σε ένα φτωχοποιημένο μεν, ντόπιο δε κομμάτι της κοινωνίας που πλήττεται όλο και περισσότερο από την άνοδο του κόστους ζωής, την ανεργία και τον ολοένα εντεινόμενο αποκλεισμό από την πρόσβαση στην εκπαίδευση και τις υπηρεσίες υγείας. Δυσκολεύεσαι να στείλεις το παιδί σου πανεπιστήμιο; Στείλ’ το στρατό. Είσαι 687η στη λίστα αναμονής για την εγχείρηση; Γίνε εθελόντρια για την πατρίδα. Με το τυράκι των παροχών το κράτος επιχειρεί να προσδέσει ένα αρκετά μεγάλο κομμάτι του ντόπιου πληθυσμού στην υπηρεσία των κρατικών συμφερόντων, και κατ’ επέκταση των συμφερόντων των μεγάλων αφεντικών.
Αντίστοιχη περίπτωση είναι εκείνη της διόγκωσης της ΕΛΑΣ, με χιλιάδες νέες θέσεις αργόμισθων μπάτσων που κατακλύζουν τις μητροπόλεις. Η ΕΛΑΣ είναι το σώμα ενόπλων δυνάμεων που συστηματικά χτίζει την επαφή της κοινωνίας με τον μιλιταρισμό. Εισχωρεί βαθιά μέσα στις κοινωνικές σχέσεις για να τις επιτηρήσει, να τις καταστείλει και να ελέγξει την καθημερινότητά μας.
Αρκεί να είστε έτοιμα όταν μας κρούσουν τα τύμπανα του πολέμου
Φυσικά δεν μπορούμε παρά να συσχετίσουμε την κίνηση αυτή του ελληνικού κράτους με την ευρύτερη πολεμική προετοιμασία της Ευρώπης και των συμμάχων της. Αρκεί να αναφέρουμε ενδεικτικά ότι μέσα στο 2025 ανακοινώθηκε το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «ReArm Europe», επενδύοντας δυσανάλογα ποσά στην πολεμική βιομηχανία, και ο προϋπολογισμός κάθε χώρας του ΝΑΤΟ για «αμυντικές» δαπάνες θεσπίστηκε αυστηρά στο 2% του ΑΕΠ, με τάση για ακόμη μεγαλύτερη αύξηση μελλοντικά.
Η πολεμική πρεμούρα δεν εμφανίστηκε τώρα, υπάρχει εδώ και χρόνια. Μέσω του στρατού, το ελληνικό κράτος ενισχύει τη θέση του στην παγκόσμια σκακιέρα των διακρατικών ανταγωνισμών. Διαχειρίζεται τις μεταναστευτικές ροές εδραιώνοντας τη θέση της Ελλάδας ως συνοριοφύλακα της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Στηρίζει άμεσα ή έμμεσα τις μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις στους «περιφερειακούς πολέμους» των συμμάχων του στην Παλαιστίνη, την Ουκρανία, το Σουδάν και αλλού. Και τελικά, τα στρατευμένα σώματά μας –αναγκαστικά ή εθελοντικά, πολεμώντας ή παρέχοντας τεχνογνωσία– έρχονται να πραγματώσουν αυτές τις επιδιώξεις και να μοιραστούν ένα επίπεδο συνενοχής.
Σε όλα αυτά εμείς, ξεκάθαρα απαντάμε: Εθελοντικά ή υποχρεωτικά, δεν θα περάσουμε ούτε μια ώρα στο στρατό. Απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο οργανώνουμε τις αντιστάσεις μας, γιατί ο δικός μας πόλεμος ενάντια στο εθνικό συμφέρον είναι καθημερινός. Συστρατευόμαστε με τις αδερφές μας, τα συντρόφια μας και την τάξη μας. Κάθε μέρα. Στον δρόμο. Στη δουλειά. Ζούμε και συνωμοτούμε ενάντια στις κρατικές επιταγές.
Καμία συστράτευση με το εθνικό συμφέρον
Fem Komunite
femkomunite.espivblogs.net
