Ημερολόγιο ελληνικών φυλακών
Για ακόμη ένα καλοκαίρι οι άθλιες συνθήκες κράτησης στις ελληνικές φυλακές επιδεινώθηκαν ακόμη περισσότερο με τους/τις κρατούμενους/-ες να έχουν να αντιμετωπίσουν τόσο τον υπερπληθυσμό και την έλλειψη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης όσο και τις εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες.
Στις γυναικείες φυλακές Θήβας, εν μέσω καύσωνα, τουλάχιστον στις 17 και 18 Ιούλη, δεν υπήρχε καν πρόσβαση σε νερό. Περισσότερες από 600 κρατούμενες δεν είχαν νερό για να πλυθούν, να πιούν, να μαγειρέψουν ενώ η διεύθυνση αποποιούνταν κάθε ευθύνη, κάνοντας λόγο για γενικευμένο πρόβλημα ύδρευσης της περιοχής. Χωρίς καμία πρόβλεψη για τέτοιες καταστάσεις, στις 18/07 η διοίκηση “αντιμετώπισε” το πρόβλημα δίνοντας 3 μεγάλα μπουκάλια νερό σε κάθε κρατούμενη, για όλες τις ημερήσιες ανάγκες.
Αντίστοιχη κατάσταση κατήγγειλαν και οι κρατούμενοι στις φυλακές Τρικάλων όπου, εν μέσω καύσωνα, υπήρχε πρόσβαση σε νερό ελάχιστες ώρες ενώ την υπόλοιπη ημέρα το νερό είτε έρεε ελάχιστα είτε καθόλου. Όπως καταγγέλλουν, η διοίκηση ωθεί τους κρατούμενους στην αγορά εμφιαλωμένου νερού και άλλων αγαθών από τις επιχειρήσεις με τις οποίες συνεργάζεται η φυλακή, ενισχύοντας την κερδοφορία τους στις πλάτες των κρατούμενων και δυσχεραίνοντας περαιτέρω την ήδη υποβαθμισμένη διαβίωση για όσους δεν μπορούν να επωμιστούν το κόστος.
Ακόμη ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των απάνθρωπων συνθηκών διαβίωσης αποτελεί το γεγονός ότι, στις 30 Ιούλη, στις γυναικείες φυλακές Θήβας, μια κρατούμενη που έπασχε από ζάχαρο έχασε την ζωή της. Πρόκειται για έναν ακόμη θάνατο στις ελληνικές φυλακές, ο οποίος οφείλεται στην πλήρη αδιαφορία του κράτους για τις ζωές των κρατουμένων. Την ίδια ημέρα, ως άμεση αντίδραση, οι κρατούμενες σε τρεις από τις πέντε πτέρυγες δημιούργησαν εντάσεις βάζοντας φωτιά σε στρώματα και σεντόνια ενώ προκάλεσαν και φθορές εντός των πτερύγων. Παράλληλα, σε κείμενο που δημοσίευσαν οι κρατούμενες των γυναικείων φυλακών Κορυδαλλού, αναφέρουν ότι, αφού πληροφορήθηκαν τον θάνατο της κρατούμενης στις φυλακές Θήβας λόγω χορήγησης λάθους φαρμάκου, αρνήθηκαν το μεσημεριανό κλείσιμο στους θαλάμους, στην καταμέτρηση, και παρέμειναν έξω.
Καταδίκη ΕΔΔΑ & θάνατοι κρατουμένων στις φυλακές Αγίου Στεφάνου
Στις 27 Αυγούστου 2026, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), εξέδωσε καταδικαστικές αποφάσεις για δυο σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας και πιο συγκεκριμένα τις φυλακές Αγίου Στεφάνου (Πάτρα) και τις φυλακές ανηλίκων Αυλώνα.
Η Ελλάδα καταδικάστηκε για παραβίαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) λόγω των συνθηκών κράτησης στις δυο παραπάνω φυλακές και πιο συγκεκριμένα λόγω του περιορισμένου προσωπικού χώρου των κρατουμένων, ο οποίος υπολείπονταν του κρίσιμου ορίου των 3 τ.μ. ανά έγκλειστο.
Σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ, η σοβαρή έλλειψη προσωπικού χώρου μέσα στο κελί αποτελεί ιδιαίτερα βαρύ παράγοντα κατά την εξέταση του κατά πόσον οι συνθήκες κράτησης μπορούν να χαρακτηριστούν εξευτελιστικές.
Η κατάσταση του υπερπληθυσμού στις ελληνικές φυλακές δεν αποτελεί περιστασιακό φαινόμενο αλλά είναι αποτέλεσμα της συστηματικής αυστηροποίησης του ποινικού και σωφρονιστικού κώδικα καθώς και της διαχρονικής άρνησης του κράτους για αποσυμφόρηση των φυλακών.
Οι ισχυρισμοί περί απάνθρωπων συνθηκών κράτησης δύσκολα μπορούν να αμφισβητηθούν, όταν καταγράφονται 10 θάνατοι κρατουμένων στις φυλακές Αγίου Στεφάνου το διάστημα Απρίλη – Ιούνη 2026.
Για την συγκεκριμένη υπόθεση και παρότι δόθηκε εντολή για εισαγγελική έρευνα, ιδίως μετά τις δημόσιες καταγγελίες κρατούμενων και συγγενών, τα μέσα προσπάθησαν να αποδώσουν τις αιτίες των θανάτων σε εξαρτήσεις φυλακισμένων από ναρκωτικά. Παράλληλα, εντάθηκε η καταστολή εντός της φυλακής, και όχι η περίθαλψη, με απανωτές εφόδους μπάτσων σε κελιά και δεκάδες μεταγωγές. Στις φυλακές Αγίου Στεφάνου λειτουργεί μονάδα φαρμακευτικά υποβοηθούμενης θεραπείας του ΟΚΑΝΑ, με χορήγηση υποκατάστατων και συγκεκριμένα μεθαδόνης, η οποία αν συνδυαστεί με άλλες ουσίες ή φάρμακα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αλληλεπιδράσεις, δυνητικά θανατηφόρες. Χωρίς καμία εξαίρεση στον κανόνα, η φυλακή λειτουργεί με υποστελεχωμένο ιατρικό προσωπικό και ελλείψεις φαρμάκων. Κατά τις νυχτερινές ώρες, μάλιστα, δεν υπάρχει καν γιατρός ενώ το ιατρείο λειτουργεί υπάλληλος της φυλακής ο οποίος σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού, λαμβάνει τηλεφωνικά οδηγίες από τον γιατρό.
Πέρα από τα παραπάνω, οι κρατούμενοι στοιβάζονται σε θαλάμους των 8 ατόμων με μια τουαλέτα, δεν επιτρέπονται οι οικιακές συσκευές μαγειρέματος και συντήρησης, έχοντας σαν μόνη επιλογή το συσσίτιο το οποίο δεν επαρκεί για την κάλυψη των βασικών διατροφικών αναγκών. Η φυλακή φυσικά είναι γεμάτη κοριούς, δεν διαθέτει συστήματα θέρμανσης ή ψύξης αλλά ούτε και πλυντήρια για βασική αποστείρωση. Σε αυτές τις εξοντωτικές συνθήκες κράτησης ζουν και προσπαθούν να επιβιώσουν 700 κρατούμενοι, ενώ ο αριθμός χωρητικότητας του καταστήματος ανέρχεται μόλις σε 446 άτομα.
Αυτοκτονία κρατούμενης στις γυναικείες φυλακές Κορυδαλλού
Στις 20/10 η Βαλεντίνα Τ. έβαλε τέλος στη ζωή της στις γυναικείες φυλακές Κορυδαλλού, η δεύτερη αυτοκτονία κρατούμενης μέσα σε διάστημα 5 μηνών.
Σε ένα εξοντωτικό περιβάλλον που καταπατά κάθε έννοια αξιοπρέπειας, κύριο μέλημα της διεύθυνσης, μόλις έγινε γνωστή η είδηση, ήταν να αποτρέψει οποιαδήποτε κινητοποίηση εντός των φυλακών, απειλώντας με πειθαρχικά.
Σύμφωνα με το κείμενο που δημοσίευσαν οι έγκλειστες των φυλακών Κορυδαλλού, η Βαλεντίνα ήταν ένα νεαρό κορίτσι που είχε υποφέρει πολύ και το δικαστικό σύστημα την έκρινε ένοχη για μικροκλοπή. Παρότι έχριζε ψυχολογικής υποστήριξης προσπαθούσε να επιβιώσει σε άθλιες συνθήκες διαβίωσης χωρίς καμία βοήθεια ή μέριμνα από την πλευρά της φυλακής.
Πέραν των βασικών ελλείψεων σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη το κατάστημα κράτησης δεν παρέχει καμία ψυχολογική υποστήριξη καθώς δεν διαθέτει καν ψυχολόγο με την θέση να παραμένει κενή τα τελευταία 5 χρόνια! Η μόνη λύση που «προσφέρεται» είναι η χορήγηση ψυχοφαρμάκων η οποία πραγματοποιείται από τον ψυχίατρο της φυλακής χωρίς τις απαραίτητες συνεδρίες και γνωματεύσεις.
Στις 21/10 πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση αλληλέγγυου κόσμου έξω από τις γυναικείες φυλακές Κορυδαλλού, ενώ οι κρατούμενες πραγματοποίησαν διαμαρτυρία, αρνούμενες το μεσημεριανό κλείσιμο. Τα αιτήματά τους ήταν: Μόνιμο καταρτισμένο ιατρικό προσωπικό, μόνιμος ψυχολόγος και ψυχίατρος, καλύτερες συνθήκες υγιεινής και κράτησης, να δοθεί ένα τέλος στην αυστηροποίηση των ποινών και στον υπερπληθυσμό στις φυλακές.
