Μέσα στα χρόνια, με τις αυξημένες ροές προσφύγων και μεταναστών προς στην Ευρώπη, τα ευρωπαϊκά κράτη προχώρησαν σε πολλαπλές μεταρρυθμίσεις αυστηροποίησης του νομικού πλαισίου γύρω από το μεταναστευτικό. Αποσυνδέοντας την μετανάστευση από όλους τους παράγοντες που την προκαλούν (κοινωνικούς, πολιτικούς, οικονομικούς), παρουσιάζεται εκ νέου ως «ζήτημα δημόσιας τάξης». Στο όνομα της «εθνικής ασφάλειας» και της «προστασίας των συνόρων», αντιμετωπίζεται ως ένας κίνδυνος που πρέπει να αναχαιτιστεί, πολιτική που επεκτείνεται και στο εσωτερικό των κρατών: Αστυνομικοί έλεγχοι, ατέλειωτες, δυσλειτουργικές διαδικασίες ασύλου, απελάσεις, καταστολή, παρατεταμένη κράτηση στις δομές «φιλοξενίας», όλα αυτά δημιουργούν μια κανονικότητα που μετατρέπει τη μετανάστευση σε απειλή και τους/τις μετανάστ(ρι)ες σε αντικείμενα διοικητικής διαχείρισης.
Το ελληνικό κράτος τα τελευταία χρόνια ευθυγραμμίζεται με αυτή την κατεύθυνση. Ένα πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Ν. 5226/2025, γνωστός ως «νόμος Πλεύρη-Βορίδη», που επικυρώνει την απροκάλυπτη ρατσιστική στάση του κράτους: H πρόσβαση στη διεθνή προστασία εξαρτάται πλέον άμεσα από τη δυνατότητα εισόδου στη χώρα μέσω των νόμιμων οδών. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος, όπου όσες αναγκάζονται να μετακινηθούν, μη έχοντας τα απαιτούμενα έγγραφα ή/και πρόσβαση σε νόμιμες οδούς εισόδου, βρίσκονται απέναντι σε ένα σύστημα που ήδη αντιμετωπίζει την κατάστασή τους ως παράτυπη. Η «νομιμότητα», δηλαδή, μετατρέπεται σε προϋπόθεση, καθιστώντας την τελικά προνόμιο όσων κατάφεραν να περάσουν από τις «σωστές» πόρτες.
Η μεταναστευτική πολιτική στον ελλαδικό χώρο συγκροτείται πάνω στην λογική της διαχείρισης πληθυσμών μέσω του αποκλεισμού. Αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της λογικής είναι και όλων των ειδών οι δομές που λειτουργούν στη χώρα για τους/τις μετανάστ(ρι)ες και αιτούντες άσυλο: από τα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ), τις ανοιχτές δομές «φιλοξενίας», και τις κλειστές ελεγχόμενες δομές μέχρι και τις ειδικές δομές για ασυνόδευτους ανηλίκους. Στην πραγματικότητα, οι δομές που επίσημα αναφέρονται ως «κέντρα φιλοξενίας/υποδοχής/προσωρινής διαμονής» δεν είναι τίποτα άλλο παρά αποθήκες ανθρώπων όπου ο κρατικός μηχανισμός στοιβάζει, βασανίζει και πειθαρχεί. Ανθρώπους που το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα ξερίζωσε από τους τόπους τους. Όταν η δυνατότητα εξόδου από την δομή και η επικοινωνία με τον έξω κόσμο διαρκώς ελέγχεται και περιορίζεται, όταν η αστυνομική επιτήρηση και καταστολή καθορίζει σε τέτοιο βαθμό την καθημερινότητα, ο τρόπος λειτουργίας τους προσομοιάζει τον τρόπο λειτουργίας μιας φυλακής. Η αθωότητα στην επιλογή των λέξεων, στον τρόπο που παρουσιάζονται επικοινωνιακά, απέχει χιλιόμετρα από την πραγματικότητα, είναι όμως εντελώς σκόπιμη.
Η διαχείριση του μεταναστευτικού δεν είναι απλώς ένα «τεχνικό» ζήτημα, αλλά πολιτική επιλογή που στοχεύει στη δημιουργία ενός μόνιμα επισφαλούς προλεταριάτου, χωρίς δικαιώματα, χωρίς φωνή, χωρίς δυνατότητα οργάνωσης. Το επικοινωνιακό πλαίσιο των προεκλογικών περιόδων λειτουργεί ως ιδεολογικός μηχανισμός που αποσπά συναίνεση μέσω του φόβου και νομιμοποιεί την καταστολή. Παράλληλα, τα εξοπλιστικά προγράμματα και η θωράκιση των συνόρων εντάσσονται στην ίδια λογική: Η μετανάστευση αντιμετωπίζεται ως στρατιωτικό ζήτημα και όχι ως κοινωνικό φαινόμενο, με τον στρατό και την αστυνομία να αναλαμβάνουν τον ρόλο διαχειριστή ανθρώπινων ζωών. Δεν πρόκειται για ανθρωπιστική κρίση που κακοδιαχειρίζεται· πρόκειται για δομική βία που παράγεται συστηματικά από κράτη, θεσμούς και νόμους. Η αντίσταση σε αυτό δεν είναι φιλανθρωπία, αλλά πολιτική πράξη. Η δομή στην Σιντική Σερρών είναι ένα από τα δεκάδες παραδείγματα όπου όλα αυτά αποτυπώνονται πεντακάθαρα.



