Γαύδος: Κατεδάφιση ξύλινων καλυβιών από ΜΑΤ και ΟΠΚΕ
Στις 22/04 στη Γαύδο η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης στέλνει συνεργεία με ΜΑΤ και ΟΠΚΕ ώστε να κατεδαφιστούν 13 ξύλινα καλύβια στην περιοχή του Λαυρακά και του Αη-Γιάννη. Είναι ευρέως γνωστό ότι η Γαύδος ως νησί κρατάει ζωντανό έναν χαρακτήρα ελεύθερου κάμπινγκ και είναι προσιτό σε κόσμο να οικειοποιηθεί το δημόσιο χώρο ακόμα και για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Ντόπιοι, φορείς, ελεύθεροι κατασκηνωτές που τάσσονται υπερ της ύπαρξης αυτών των καλυβιών θέτουν στο επίκεντρο της κουβέντας τον συλλογικό χαρακτήρα αυτών των οικισμάτων με έναν χαρακτήρα ήπιας οικειοποίησης του χώρου μακριά από λογικές κέρδους αλλά με κοινοβιακό τρόπο. Η κίνηση να ισοπεδωθούν αυτά τα καλύβια έχει προκαλέσει πόλωση στην τοπική κοινωνία μιας και είναι μια κίνηση που μπορεί να οδηγήσει στην απαρχή της εξευγενοποίησης και του ελέγχου του νησιού, σκεπτικό που εντείνει τον φόβο σε κάποιους ότι μπορεί να εντατικοποιήσει την εμπορευματοποίηση. Η επιχείρηση μάλιστα για τους προσωρινούς κατοίκους είχε βίαια χαρακτηριστικά εκδίωξης και χρήση μέσων από τους μπάτσους όπως αλυσοπρίονα για την καταστροφή τους. Η δήμαρχος του νησιού Στεφανάκη Λίλιαν ισχυρίζεται ότι εφαρμόζει «το νόμο», ενώ ο αδερφός της απείλησε κάτοικο καλυβιών με μαδέρι από τα μπάζα ότι θα τον σκοτώσει. Σε έναν τόπο έξω από τα φώτα της βιομηχανικής τουριστικοποίησης και του εμπορεύματος, τα σκηνικά αυτά θυμίζουν την φρικτή προβολή του εξευγενισμού που ασκεί το εμπόρευμα στα κέντρα των μεγαλουπόλεων εκτοπίζοντας πληθυσμούς και την ίδια τη ζωή.
Πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας: Οδοστρωτήρας για τα δάση και τις περιοχές Natura 2000
Το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ κατατέθηκε προς συζήτηση στη Βουλή στα τέλη του Απρίλη. Το νομοσχέδιο ουσιαστικά προτείνει τη διεύρυνση παρέμβασης και πολεοδόμησης μέσα σε δασικές περιοχές και περιοχές Natura. Παρακάτω παραθέτουμε έναν πολύ εύστοχο σχολιασμό επί του νομοσχεδίου, από κείμενο του Δημήτρη Μπαρνιά:
«Την ίδια περίοδο που οι εργάτες κατεδάφισης και τα ΜΑΤ έφταναν στη Γαύδο, το Υπουργείο Περιβάλλοντος κατέθετε στη Βουλή νομοσχέδιο που ανοίγει τον δρόμο για πολεοδόμηση σε περιοχές Natura. Νομιμοποιεί αυθαίρετες τουριστικές εγκαταστάσεις σε δασικές εκτάσεις ανεξαρτήτως πότε ανεγέρθηκαν και απαλλάσσει προκαταβολικά τα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας από περιβαλλοντική ευθύνη με “τεκμήριο συμβατότητας”. Αυτή είναι η νομοθετική υποδομή που χτίζεται παράλληλα με τις κατεδαφίσεις.
»Δημιουργεί τον κενό χώρο και αποφασίζει ποιος θα τον γεμίσει. Και δεν είναι σύμπτωση. Είναι η μεγάλη εικόνα που δίνει νόημα στη μικρή, και στα γεγονότα που έλαβαν και λαμβάνουν ακόμα μέρος στη Γαύδο.
!Η παραπάνω ρύθμιση νομιμοποιεί αυθαίρετα αν έχτισες για τουρισμό – κατεδαφίζει αν έζησες απλώς εκεί.
»Ο νόμος δεν εφαρμόζεται αλλά επιστρατεύεται. Και η επιστράτευση αυτή στοχεύει στη συστηματική μεταφορά κοινών πόρων, γης, ακτής, τόπου, από αδύναμες κοινότητες σε ισχυρά οικονομικά κυκλώματα, με κάλυμμα νομικής τάξης, περιβάλλοντος και αναπτυξιακής αναγκαιότητας. Η Γαύδος δεν είναι τυχαία».
Το σχέδιο «Εύρυτος»
«Η Ευρυτανία έχει μπει στο στόχαστρο των κερδοσκόπων που αυτοαποκαλούνται “επενδυτές”. Εδώ και χρόνια κατακλύζεται από αδειοδοτήσεις για βιομηχανικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ, με ανεμογεννήτριες στα βουνά της, με υδροηλεκτρικά στα ποτάμια και τα φαράγγια της, με πλωτά φωτοβολταϊκά και αντλησιοταμιεύσεις στη λίμνη Κρεμαστών και σε όλες τις λίμνες του Αχελώου, και με χερσαία φωτοβολταϊκά σε δασικές εκτάσεις και δηλωμένους βοσκότοπους.
»Η υλοποίηση αυτών των σχεδίων που μετατρέπουν την πράσινη Ευρυτανία σε βιομηχανικό τοπίο, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το μοντέλο ανάπτυξης που έχει ανάγκη ο τόπος, ακυρώνουν κάθε προσπάθεια αξιοποίησης των δυνατοτήτων που θα μπορούσαν να κρατήσουν όσους παραμένουν ακόμα στον νομό, και να ακολουθηθεί μια αντίστροφη πορεία επιστροφής και αναζωογόνησης των σχεδόν εγκαταλελειμμένων χωριών. Αντίθετα, όλα δείχνουν ότι αξιοποιούν την εγκατάλειψη που οι ίδιοι προκαλούν με τις πολιτικές τους, για να παραδοθεί ο τόπος και οι φυσικοί του πόροι στους επιχειρηματικούς ομίλους.
»Σαν να μην έφταναν όλα όσα μέχρι τώρα σχεδιάζονταν και είναι σε εφαρμογή, τον τελευταίο καιρό προστέθηκε και η κυβερνητική εξαγγελία της εκτροπής του Καρπενησιώτη και του Κρικελλοπόταμου στη λίμνη του Εύηνου, με το γνωστό πλέον “Σχέδιο Εύρυτος”, που εισάγει τους ιδιώτες στην εκμετάλλευση του νερού κατά τα πρότυπα της ΔΕΗ, προαναγγέλλοντας την αύξηση του στους καταναλωτές και την μετατροπή του σε εμπόρευμα, επικαλούμενοι τις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες ύδρευσης της Αθήνας».
Το σχέδιο «Εύρυτος» ανακοινώθηκε από την κυβέρνηση στα τέλη του Οκτώβρη 2025, με κόστος 535 εκατομμυρίων ευρώ. Το έργο προβλέπει τη μερική εκτροπή των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη (αμφότεροι στον νομό Ευρυτανίας) προς τον Εύηνο, με πρόφαση την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, και διακηρυγμένο σκοπό την κάλυψη των αναγκών υδροδότησης της Αθήνας για τα επόμενα 30 χρόνια. Από την ανακοίνωση του έργου έχουν προκύψει αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο, από «φορείς, συλλογικότητες και κινήματα της Ευρυτανίας» (από τους οποίους δανειζόμαστε τα αποσπάσματα εδώ), αλλά και από την ίδια τη Δημοτική Αρχή Καρπενησίου.
Αναδεικνύουν όλοι τους την απουσία στοιχείων έρευνας αποδοτικότητας και τεκμηρίωσης χρησιμότητας του έργου, αλλά και την πλήρη αδιαφορία για την τοπική κοινωνία, που δεν ενημερώθηκε για το έργο, παρά μόνο μετά την ανακοίνωσή του από τον Μητσοτάκη. Αναδεικνύουν παράλληλα τις επιπτώσεις του έργου, τόσο περιβαλλοντικά, και κατ’ επέκταση οικονομικά και κοινωνικά.
«Αυτός ο τόπος πλήρωσε με βαρύ τίμημα τη δημιουργία της λίμνης για τις ανάγκες εξηλεκτρισμού της χώρας στην δεκαετία του εξήντα, με πνιγμένα χωριά και με ξεριζωμό χιλιάδων κατοίκων, δεν πρέπει να πληρώσει ξανά σήμερα για τα κέρδη των επιχειρηματικών ομίλων. Οι τοπικοί φορείς και οι συλλογικότητες του νομού με ομόφωνες αποφάσεις είναι αντίθετες σε τέτοια έργα. Με κινηματικές δράσεις και νομικά μέσα παλεύουν να αποτρέψουν την υλοποίηση τους».
Η ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΤΗΣ
