Τι είναι ένα σκάνδαλο; Υπάρχει μία εκτεταμένη συζήτηση για τα σκάνδαλα στη δημόσια σφαίρα. Παρ’ όλα αυτά, επειδή τα σκάνδαλα είναι συνδεδεμένα με την κρατική οντότητα, με την εξουσία, τη διαπλοκή και τον ατομισμό, παρουσιάζονται σαν ανωμαλίες του καπιταλιστικού συστήματος. Τα φερέφωνα του συστήματος –ακόμη και τα αντιπολιτευτικά– δεν το κάνουν τυχαία: Είναι ο τρόπος να μην φαίνεται η νομοτελειακή σχέση σκανδάλων και σχέσεων εξουσίας.
Τα σκάνδαλα είναι η κορυφή του παγόβουνου στον βούρκο της κρατικής οντότητας, των καπιταλιστικών και εξουσιαστικών σχέσεων. Είναι το ορατό μέρος της απύθμενης σαπίλας που παράγει η ανάγκη για κέρδος, η υποτίμηση του όποιου Δικαίου, και φυσικά, η ανάγκη διατήρησης των σχέσεων εξουσίας και της αναπαραγωγής της εκμετάλλευσης. Μέσα από το όχημα των σκανδάλων και των σχέσεων που αυτά δημιουργούν είναι το στοίχημα της διατήρησης της εξουσίας.
Τα τελευταία χρόνια μόνο υπάρχει ένα συνεχές ζήτημα ανάδειξης σκανδάλων στη δημοσιότητα. Ενδεικτικά, το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ με τις παράνομες επιδοτήσεις, το μεγάλο ζήτημα των υποκλοπών, οι συγκαλύψεις σε όλα τα κρατικά εγκλήματα (Τέμπη, Πύλος, δολοφονίες από λιμενικό και μπάτσους), τα κούφια φράγματα στη Θεσσαλία, η σύμβαση 717, η Novartis και η σωρεία «απευθείας αναθέσεων» δομούν ένα πλέγμα σχέσεων που διατηρούν το οικοδόμημα της εξουσίας όρθιο. Αν και η κοινωνική βάση πλήττεται από τα παραπάνω, οι σχέσεις μεταξύ των ισχυρών είναι που ορίζουν τις ζωές μας, ειδικά όσο δεν υπάρχουν αντιδράσεις και αντίσταση από τα κάτω.
Η ανάλυση του κάθε σκανδάλου χωριστά θα απαιτούσε μία εκτεταμένη ανάλυση επί των στοιχείων που έρχονται στο φως της δημοσιότητας. Ιστορικά όμως μπορούμε να εντοπίσουμε τα μοτίβα που είναι ίδια ανεξαρτήτως εποχής ή κυβέρνησης. Η παλιότερη υπόθεση των υποκλοπών και των απαγωγών που σχετίζονταν με αυτές, η υπόθεση Κοσκωτά, οι τεράστιες σπατάλες στα εξοπλιστικά (από τις ελάχιστες υποθέσεις που οδηγήθηκε κάποιος πολιτικός στη φυλακή) αναδεικνύουν με τη σειρά τους την αντιμετώπιση που χρίζουν αυτές οι υποθέσεις. Ασυδοσία, προστασία από τη δικαστική μαφία, αλληλεγγύη από τα πολιτικά πρόσωπα και κάποιες μικρές «κοκορομαχίες» για τις εντυπώσεις και τις ψήφους. Σκοπός όλων των παραπάνω; Να αλλάξουν χέρια στον έλεγχο των δομών, ώστε να βολευτούν τα δικά μας παιδιά, οι δικοί μας φίλοι, οι κολλητοί επιχειρηματίες μας.
Επιστρέφοντας στο σήμερα, δεν γίνεται να μην σταθούμε σε ένα-δύο σημεία. Αρχικά, η απόπειρα συγκάλυψης της κάθε ιστορίας είναι σε έναν τεράστιο βαθμό πρωτόγνωρη. Είναι δομημένη μία τεράστια μηχανή προπαγάνδας με συγκεκριμένα μοτίβα αντιμετώπισης κρίσεων: Διαστρέβλωση, υπερπληροφόρηση, απαξίωση και εν τέλει, πάντα, «τον τελευταίο λόγο τον έχει η δικαιοσύνη».
Επίσης, ακόμη και οι μεριές του συστήματος που μάχονται την κυβέρνηση στο σήμερα, δεν έχουν να πούνε τίποτα ουσιαστικό, καθώς επί των ημερών τους συνέβαιναν τα ίδια: Τι θα πει το ΠΑΣΟΚ για τις υποκλοπές, όταν επί της διακυβέρνησής του χιλιάδες πολιτών (ειδικότερα αγωνιστές και αγωνίστριες) παρακολουθούνταν με τα ίδια ανυπόστατα επιχειρήματα που σήμερα παρακολουθούσαν τον πρόεδρο του κόμματος τους; Το ίδιο και για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, που είναι κοινό μυστικό τι συμβαίνει με τις περιβόητες επιχορηγήσεις και αποζημιώσεις.
Σε μεγάλο βαθμό το ζήτημα τίθεται με μία προσέγγιση ή φρασεολογία ότι «το κακό έχει παραγίνει». Αυτό ισχύει μόνο για τους εξουσιαστές, γιατί για τους από τα κάτω, για τους αγρότες που μάχονται στην ύπαιθρο, για τις προλετάριες που κινδυνεύουν να δολοφονηθούν στα εργοστάσια, για τους νέους που παίζουν τη ζωή τους στα ζάρια πάνω στα μηχανάκια για το μεροκάματο, για τους μεσήλικες που ακόμη τσακίζονται στις οικοδομές από κόπωση και ελλιπή μέτρα ασφαλείας, «το κακό έχει παραγίνει» εδώ και δεκαετίες, με όλες τις αποχρώσεις του πολιτικού τόξου, μπλε, πράσινες και ροζ.
Δεν θα μπορούσε να μην υπάρχει ειδική αναφορά στον θεσμό της δικαιοσύνης. Είναι το τελικό στάδιο του ξεπλύματος κάθε κρατικής και καπιταλιστικής αλχημείας, είναι η ταφόπλακα του όποιου συμβολαίου υπάρχει στην κοινωνία το έτος 2026.
Αρχικά, η δικαιοσύνη έχει ταξικό χαρακτήρα. Είναι ένας μηχανισμός δομημένος για τα συμφέροντα των αφεντικών και του κράτους, που υπακούει τις εντολές τους, ώστε όλοι μαζί να διατηρούν τις θέσεις και τους παχυλούς μισθούς τους. Οι νόμοι που η δικαιοσύνη είναι «αναγκασμένη» να εφαρμόζει προκύπτουν από τους ίδιους τους καταπιεστές, τους καταχραστές δημοσίου χρήματος, τους συγκαλυπτές, τους πολιτικούς προϊσταμένους των εκάστοτε δολοφόνων (μπάτσοι, λιμενικό, Τέμπη, Βιολάντα, κ.λπ.). Έτσι, η δικαιοσύνη δικάζει κρυφοκοιτάζοντας με το ένα μάτι ανοιχτό και στραμμένο εναντίον των φτωχών και των αποκλεισμένων. Με το άλλο μάτι –το τυφλό– δεν βλέπει όλα όσα συμβαίνουν από τα καθάρματα της εποχής μας.
Με αυτούς τους όρους η αστική δικαιοσύνη αποδίδει το Δίκαιο. Μαφιόζοι, μπάτσοι, λιμενικοί, αφεντικά, κρατικοί μηχανισμοί, πολιτικά πρόσωπα, αχυράνθρωποι του καθεστώτος είναι στο απυρόβλητο ή πέφτουν στα μαλακά, και οι από τα κάτω κινδυνεύουν πραγματικά να μπούνε φυλακή για μικροπαραπτώματα. Ειδικότερα, με την αυστηροποίηση του ποινικού κώδικα και του κώδικα ποινικής δικονομίας, η έκτιση ποινής στις μέρες μας έχει γίνει πιθανό σενάριο, χωρίς καμία αναλογικότητα της βαρύτητας των πράξεων που οδηγούν ανθρώπους στη φυλακή.
Δεν πέφτουμε από τα σύννεφα. Ο αγώνας για επιβίωση στις μέρες μας είναι τόσο σημαντικός όσο το οξυγόνο. Οι φτωχές που κλέβουν από τα σούπερ μάρκετ, οι εργαζόμενοι που παίρνουν πίσω κομμάτι από τα κέρδη του αφεντικού, οι ληστές τραπεζών που αρνούνται την υποταγή της μισθωτής σκλαβιάς και απαντούν, οι μικρο-παραβατικοί νέοι, αλλά και οι αγωνιστές και οι αγωνίστριες που πληρώνουν πάντα βαρύ ποινικό τίμημα για τις επιλογές τους είναι το μωσαϊκό των ανθρώπων που έχουμε να βασιστούμε, είναι ότι έχουμε η μία την άλλη, και ότι οι διπλανοί μας δεν είναι εχθροί μας, ανεξαρτήτως φύλου, θρησκείας ή εθνικότητας.
Η δικαιοσύνη εξαντλεί την εκδικητικότητά της επάνω στα σώματα εκατοντάδων ανθρώπων, ώστε να χτυπήσει το παράδειγμα που τα άτομα αυτά προάγουν και αναπαράγουν ζώντας τις σκατοζωές που είμαστε υποχρεωμένοι να ζούμε. Με αυτόν τον τρόπο εξηγούνται οι αποφάσεις για εκατοντάδες χρόνια φυλακής ενάντια σε μετανάστες και μετανάστριες, σε διαδηλωτές, σε αγωνιστές και αγωνίστριες, σε ένοπλους αγωνιστές και αγωνίστριες με σκοπό να χτυπήσουν το παράδειγμα της απόπειρας να ζήσουμε ζωές που αξίζουν να βιώνονται. Χτυπάν τα φωτεινά σημεία του σήμερα, ώστε να κάμψουν τη διάθεση μας για αγώνες, για αντιστάσεις και έτσι να μπορούν να κάνουν πραγματικά ό,τι θέλουν χωρίς κανέναν περιορισμό.
Παρ’ όλα αυτά, δεν ξεριζώνεται η αντίσταση. Είναι πολλά τα παραδείγματα ανθρώπων που ακόμη λογίζονται ως τέτοιοι και συνεχίζουν τον αγώνα τους. Αυτό που λείπει αυτή τη στιγμή και είναι το ζητούμενο της εποχής μας είναι αυτές οι ατομικές ή σε μικρή κλίμακα μάχες να ενωθούν, να γιγαντώνονται και να απειλούν την εξουσία και τα τσιράκια της. Να ξαναγίνουμε επικίνδυνοι με συλλογικούς και μαχητικούς όρους για τις πολύ δύσκολες μέρες που είναι μπροστά μας.
καρόσι
