Κάτω τα χέρια από τη Γαύδο
Την Τετάρτη 22/04, πραγματοποιείται αστυνομική επιχείρηση με ΟΠΚΕ και ΜΑΤ στην παραλία του Λαυρακά στη Γαύδο, όπου κατεδαφίζονται από την ΤΑΛΩΣ ΑΤΕ τα αυτοσχέδια ξύλινα καλύβια (καβάτζες) μόνιμων κατοίκων και επισκεπτών του μέρους. Η επιχείρηση αυτή πραγματοποιήθηκε σε αγαστή συνεργασία με την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης, το Δασαρχείο, και την τοπική αυτοδιοίκηση με επικεφαλής τη δήμαρχο Γαύδου, Μανωλία Στεφανάκη. Οι κατεδαφίσεις συνεχίστηκαν και τις επόμενες ημέρες. Αλληλέγγυος κόσμος καλείται στο νησί για να πλαισιώσει τις αντιστάσεις.
Η κατεδάφιση των καλυβιών έρχεται ως αποκορύφωμα σε μια σειρά ενεργειών από την πλευρά της δημάρχου, που αποσκοπούν στην απομάκρυνση των κοινοτήτων που δίνουν ζωή στις παραλίες του νησιού – και όχι μόνο. Μόνο έτσι μπορεί να προχωρήσει το σχέδιο ανάπτυξης του νησιού, όπως το φαντασιώνεται η δήμαρχος και η συνεργαζόμενη με αυτήν εταιρεία «Βασιλάκης Μιχαήλ». Ξέρουν καλά πως η περίφραξη χώρων και η παραχώρησή τους στο ιδιωτικό κεφάλαιο, δεν μπορεί να γίνει ομαλά, όσον οι παραλίες-κοσμήματα του νησιού παίρνουν ζωή από κοινότητες ανθρώπων, που δεν διαμεσολαβούνται από την ανταλλακτική αξία και τον πολιτισμό του κέρδους, αλλά στηρίζονται στην αυτοοργάνωση και τη συλλογική συμμετοχή.
Είναι εξωφρενικό πως με πρόφαση την «προστασία» του τόπου, επιχειρείται η απομάκρυνση όλων εκείνων των ανθρώπων που φροντίζουν αυτόν τον τόπο εδώ και δεκαετίες: Από την απομάκρυνση των σκουπιδιών που ξεβράζει η θάλασσα, τον καθαρισμό των μονοπατιών, τη φροντίδα του δάσους και την πρόληψη πυρκαγιών, ως την εξασφάλιση ενός τόπου προσβάσιμου σε όλους (ακόμα και σε άστεγους), για μερικές ημέρες ηρεμίας, γαλήνης και επαφής με την «απάτητη» φύση.
Πέρα από το οικονομικό συμφέρον, το οποίο εντοπίζουμε πίσω από την οικολογική ευαισθησία της δημάρχου, οφείλουμε να πούμε πως η επίθεση στις κοινότητες της Γαύδου, είναι πρωτίστως επίθεση σε έναν εναλλακτικό τρόπο ζωής, «έναν ιδιαίτερο τρόπο κατοίκησης, φροντίδας και σχέσης με τον τόπο. Η Γαύδος, εξάλλου, έγινε αυτό που είναι γιατί φιλοξένησε μια εναλλακτική κοινότητα, έναν τρόπο ζωής και μια σχέση με τη φύση που δεν βασίστηκε ούτε στην ιδιοκτησία ούτε στην κατανάλωση». Μια κοινότητα η οποία πειραματίζεται, και αποτελεί μια ακόμα απόδειξη πως είναι εφικτή η οργάνωση της συλλογικής ζωής έξω από την εποπτεία και επιτήρηση του κράτους. «Μια κοινότητα που ζει εκτός αυτής της λογικής δεν είναι απλώς ανεξέλεγκτη. Είναι απόδειξη ότι ο έλεγχος δεν είναι αναγκαίος. Και αυτό, για αυτούς, είναι πολύ πιο ανησυχητικό από ένα αυθαίρετο κτίσμα. Κάθε χώρος που αποδεικνύει ότι άλλοι κόσμοι είναι εφικτοί γίνεται αυτόματα στόχος».
Η ανάπτυξη που φαντασιώνονται θα είναι η καταστροφή του νησιού
οικολογικά, οικονομικά, κοινωνικά, και πολιτισμικά
*Τα αποσπάσματα σε εισαγωγικά έχουν αντληθεί από τη σελίδα του Gavdos SeaFront Collective, όπου μπορείτε να βρείτε αναλυτικότερες πληροφορίες.
Πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας: Οδοστρωτήρας για τα δάση και τις περιοχές Natura 2000
Το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ κατατέθηκε προς συζήτηση στη Βουλή στα τέλη του Απρίλη. Το νομοσχέδιο ουσιαστικά προτείνει τη διεύρυνση παρέμβασης και πολεοδόμησης μέσα σε δασικές περιοχές και περιοχές Natura. Παρακάτω παραθέτουμε έναν πολύ εύστοχο σχολιασμό επί του νομοσχεδίου, από κείμενο του Δημήτρη Μπαρνιά:
«Την ίδια περίοδο που οι εργάτες κατεδάφισης και τα ΜΑΤ έφταναν στη Γαύδο, το Υπουργείο Περιβάλλοντος κατέθετε στη Βουλή νομοσχέδιο που ανοίγει τον δρόμο για πολεοδόμηση σε περιοχές Natura. Νομιμοποιεί αυθαίρετες τουριστικές εγκαταστάσεις σε δασικές εκτάσεις ανεξαρτήτως πότε ανεγέρθηκαν και απαλλάσσει προκαταβολικά τα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας από περιβαλλοντική ευθύνη με “τεκμήριο συμβατότητας”. Αυτή είναι η νομοθετική υποδομή που χτίζεται παράλληλα με τις κατεδαφίσεις.
»Δημιουργεί τον κενό χώρο και αποφασίζει ποιος θα τον γεμίσει. Και δεν είναι σύμπτωση. Είναι η μεγάλη εικόνα που δίνει νόημα στη μικρή, και στα γεγονότα που έλαβαν και λαμβάνουν ακόμα μέρος στη Γαύδο.
!Η παραπάνω ρύθμιση νομιμοποιεί αυθαίρετα αν έχτισες για τουρισμό – κατεδαφίζει αν έζησες απλώς εκεί.
»Ο νόμος δεν εφαρμόζεται αλλά επιστρατεύεται. Και η επιστράτευση αυτή στοχεύει στη συστηματική μεταφορά κοινών πόρων, γης, ακτής, τόπου, από αδύναμες κοινότητες σε ισχυρά οικονομικά κυκλώματα, με κάλυμμα νομικής τάξης, περιβάλλοντος και αναπτυξιακής αναγκαιότητας. Η Γαύδος δεν είναι τυχαία».
Το σχέδιο «Εύρυτος»
«Η Ευρυτανία έχει μπει στο στόχαστρο των κερδοσκόπων που αυτοαποκαλούνται “επενδυτές”. Εδώ και χρόνια κατακλύζεται από αδειοδοτήσεις για βιομηχανικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ, με ανεμογεννήτριες στα βουνά της, με υδροηλεκτρικά στα ποτάμια και τα φαράγγια της, με πλωτά φωτοβολταϊκά και αντλησιοταμιεύσεις στη λίμνη Κρεμαστών και σε όλες τις λίμνες του Αχελώου, και με χερσαία φωτοβολταϊκά σε δασικές εκτάσεις και δηλωμένους βοσκότοπους.
»Η υλοποίηση αυτών των σχεδίων που μετατρέπουν την πράσινη Ευρυτανία σε βιομηχανικό τοπίο, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το μοντέλο ανάπτυξης που έχει ανάγκη ο τόπος, ακυρώνουν κάθε προσπάθεια αξιοποίησης των δυνατοτήτων που θα μπορούσαν να κρατήσουν όσους παραμένουν ακόμα στον νομό, και να ακολουθηθεί μια αντίστροφη πορεία επιστροφής και αναζωογόνησης των σχεδόν εγκαταλελειμμένων χωριών. Αντίθετα, όλα δείχνουν ότι αξιοποιούν την εγκατάλειψη που οι ίδιοι προκαλούν με τις πολιτικές τους, για να παραδοθεί ο τόπος και οι φυσικοί του πόροι στους επιχειρηματικούς ομίλους.
»Σαν να μην έφταναν όλα όσα μέχρι τώρα σχεδιάζονταν και είναι σε εφαρμογή, τον τελευταίο καιρό προστέθηκε και η κυβερνητική εξαγγελία της εκτροπής του Καρπενησιώτη και του Κρικελλοπόταμου στη λίμνη του Εύηνου, με το γνωστό πλέον “Σχέδιο Εύρυτος”, που εισάγει τους ιδιώτες στην εκμετάλλευση του νερού κατά τα πρότυπα της ΔΕΗ, προαναγγέλλοντας την αύξηση του στους καταναλωτές και την μετατροπή του σε εμπόρευμα, επικαλούμενοι τις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες ύδρευσης της Αθήνας».
Το σχέδιο «Εύρυτος» ανακοινώθηκε από την κυβέρνηση στα τέλη του Οκτώβρη 2025, με κόστος 535 εκατομμυρίων ευρώ. Το έργο προβλέπει τη μερική εκτροπή των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη (αμφότεροι στον νομό Ευρυτανίας) προς τον Εύηνο, με πρόφαση την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, και διακηρυγμένο σκοπό την κάλυψη των αναγκών υδροδότησης της Αθήνας για τα επόμενα 30 χρόνια. Από την ανακοίνωση του έργου έχουν προκύψει αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο, από «φορείς, συλλογικότητες και κινήματα της Ευρυτανίας» (από τους οποίους δανειζόμαστε τα αποσπάσματα εδώ), αλλά και από την ίδια τη Δημοτική Αρχή Καρπενησίου.
Αναδεικνύουν όλοι τους την απουσία στοιχείων έρευνας αποδοτικότητας και τεκμηρίωσης χρησιμότητας του έργου, αλλά και την πλήρη αδιαφορία για την τοπική κοινωνία, που δεν ενημερώθηκε για το έργο, παρά μόνο μετά την ανακοίνωσή του από τον Μητσοτάκη. Αναδεικνύουν παράλληλα τις επιπτώσεις του έργου, τόσο περιβαλλοντικά, και κατ’ επέκταση οικονομικά και κοινωνικά.
«Αυτός ο τόπος πλήρωσε με βαρύ τίμημα τη δημιουργία της λίμνης για τις ανάγκες εξηλεκτρισμού της χώρας στην δεκαετία του εξήντα, με πνιγμένα χωριά και με ξεριζωμό χιλιάδων κατοίκων, δεν πρέπει να πληρώσει ξανά σήμερα για τα κέρδη των επιχειρηματικών ομίλων. Οι τοπικοί φορείς και οι συλλογικότητες του νομού με ομόφωνες αποφάσεις είναι αντίθετες σε τέτοια έργα. Με κινηματικές δράσεις και νομικά μέσα παλεύουν να αποτρέψουν την υλοποίηση τους».
Η ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΤΗΣ
