«Μόνο κοιτάζοντας προς τα πίσω μπορώ να πιάσω αναλαμπές εκείνου του ατελείωτου τρομακτικού κοπιαστικού δρόμου μέσω του οποίου η ανθρωπότητα έχει προχωρήσει. Γνωρίζω ότι δεν υπήρξε ποτέ μία ευθεία απαρέγκλιτη γραμμή. Πάντα το μονοπάτι στρίβει και αναστρέφεται, ενώ ακόμα και τη στιγμή που κάτι κερδίζεται κάτι άλλο χάνεται».
~Βολταιρίν ντε Κλερ
Δύο χρόνια πριν, στις 31/10/2024 ο αναρχικός αγωνιστής Κυριάκος Ξυμητήρης στάθηκε στο μονοπάτι του ανταρτοπολέμου. Σε αυτό το μονοπάτι όπου ήρθε αντιμέτωπος με τις πολιτικές και επαναστατικές του ευθύνες, με τις ατομικές αγωνίες του και τις συλλογικές ανάγκες. Σε αυτό το διαμέρισμα της οδού Αρκαδίας, στους Αμπελόκηπους, τόσο η ζωή όσο και ο θάνατός του κατάφεραν να αμφισβητήσουν το «τέλος της ιστορίας» που προσπαθεί να επιβάλει η κυριαρχία. Στις 31/10/2024 το εκτυφλωτικό του φως απελευθέρωσε νέα σινιάλα αγώνα και αντίστασης.
Αποφασισμένος να λάβει δράση, να λειτουργήσει μέσω του παραδείγματος υπερβαίνοντας τον βερμπαλιστικό ριζοσπαστισμό, ο σύντροφος Κυριάκος απέδειξε πως υπάρχουν ακόμα εστίες αντίστασης σε ένα φαινομενικά πανίσχυρο κράτος. Κάνοντας κάθε μέρα να αξίζει για χίλιες, ο σύντροφος σφράγισε άρρηκτα τις επιλογές της ζωής με τα επαναστατικά του ιδανικά, συνειδητοποιώντας σε ποιο βαθμό είναι ο καθένας μας συνυπεύθυνος για τη γενικευμένη ανοχή που κυβερνά τον κόσμο. Μια ανοχή που επιτρέπει τα πιο βίαια εγκλήματα, δικαιολογεί τη θηριώδη καταστολή και νομιμοποιεί την αδιαφορία. Ο σύντροφος Κυριάκος Ξυμητήρης αποφάσισε να διαρρήξει την παρακμή της εποχής και να δεσμευτεί ηθικά και πολιτικά. Οξυδερκής και εφευρετικός, ενωτικός και γενναιόδωρος, ένας ολοκληρωμένος άνθρωπος με ταπεινή στάση υπευθυνότητας και συνέπειας, ξεχύθηκε στον αγώνα με σκοπό να επαναφέρει την ριζοσπαστική αναγκαιότητα για την ανατροπή κράτους και κεφαλαίου.
Ο σύντροφος Κυριάκος δεν αντιμετώπισε την πολιτική του ταυτότητα ως κάτι αποκομμένο από την καθημερινή του ζωή. Αντίθετα, η διαδρομή του χαρακτηρίστηκε από τη συνεχή του παρουσία σε διαφορετικά πεδία του κοινωνικού και ταξικού αγώνα, εκεί όπου υπήρχαν αντιστάσεις ενάντια στην εκμετάλλευση και την καταπίεση.
Στο Βερολίνο, υιοθετώντας την αναρχική του ταυτότητα ως μια συνολική πολιτική και κοινωνική στάση, συμμετείχε στους αγώνες ενάντια στις εκκενώσεις των καταλήψεων, στην υπεράσπιση των δημοσίων και αυτοοργανωμένων χώρων, σε αντιφασιστικές πορείες, διαδηλώσεις ενάντια στις αντιμεταναστευτικές πολιτικές, τις ρατσιστικές επιθέσεις και τις πολιτικές θανάτου στα σύνορα. Βρέθηκε σε εργατικές απεργίες, σε κινητοποιήσεις ενάντια στην αστυνομική βία, σε συγκρούσεις και αντιστάσεις απέναντι στην κρατική καταστολή.
Και αργότερα στην Αθήνα συνέχισε να συμμετέχει ενεργά σε διαφορετικά μέτωπα αγώνα: Στην υπεράσπιση των Εξαρχείων, τις κινητοποιήσεις ενάντια στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους της Δύσης και τη γενοκτονία της Παλαιστίνης. Σε αντιπατριαρχικές περιπολίες, σε συγκεντρώσεις έξω από τις φυλακές, σε δράσεις αλληλεγγύης προς τους πολιτικούς κρατουμένους. Σε μαζικές διαδηλώσεις για την Πύλο και τα Τέμπη, τα δημόσια πανεπιστήμια και το δικαίωμα στην πόλη, σε κινητοποιήσεις ενάντια στη φτωχοποίηση, την ακρίβεια και τη διαρκή υποτίμηση των ζωών μας.
Έτσι η παρουσία του σε όλα τα πεδία εξέφραζε μια συνολικότερη αντίληψη για τη σύνδεση των αγώνων ενάντια στις διάφορες μορφές καταπίεσης και εκμετάλλευσης. Και μέσα σε αυτή την πολύμορφη πολιτική διαδρομή εντάχθηκε και η δική του διαδικασία επανεξέτασης των δυνατοτήτων του. Η δική του επιλογή για υιοθέτηση της ένοπλης δράσης. Μια επιλογή που αντανακλούσε την άρνηση του συντρόφου Κυριάκου Ξυμητήρη να αντιμετωπίσει την υπάρχουσα κοινωνική πραγματικότητα ως τη μοναδική δυνατή πρόταση. Απέναντι στο κρατικό μονοπώλιο της βίας, πήρε αυτή τη βαθιά απόσταση διαρρηγνύοντας την αίσθηση παντοδυναμίας που επιχειρεί να επιβάλλει το σύστημα. Θέλοντας να βάλει ένα ακόμα ανάχωμα στα εγκλήματα κράτους και κεφαλαίου που καταστρέφουν και ισοπεδώνουν κάθε μορφή ζωής.
Και στις 31/10 αναμετρήθηκε με τις δικές του αγωνίες αφήνοντας για πάντα χαραγμένο το όνομά του στη λίστα της επαναστατικής ιστορίας. Παραμένοντας για πάντα αισιόδοξος, επέλεξε και έδρασε με γνώμονα το όραμα για έναν καλύτερο κόσμο, ένα πιο ελπιδοφόρο αύριο που περνά μέσα από την επαναστατική προοπτική.
Η 31 Οκτώβρη δεν είναι απλώς μια μέρα διατήρησης της μνήμης ενός επαναστάτη. Είναι η διαρκής κατανόηση και επικαιροποίηση των επιλογών του. Όχι η στείρα μετατροπή του σε σύμβολο αποκομμένο από την πραγματική του ιστορία, αλλά η αναζήτηση των λόγων και των συνθηκών μέσα στις οποίες έδρασε. Μέσα από αυτή τη διαδρομή θα κατανοήσουμε τη διαχρονικότητα και τη σημασία της αντίστασης. Αναγνωρίζοντας τα κοινά ερωτήματα, τις κοινές αντιφάσεις, και τους κοινούς στόχους. Η αντίσταση άλλωστε δεν περιορίζεται σε μια στιγμή ούτε σε μια διαδρομή. Περικλύει ιστορίες άλλοτε παράλληλες και άλλοτε τέμνουσες. Δεν διαμορφώνεται αποκλειστικά στα όρια της ατομικής ύπαρξης, αλλά δρα διαλεκτικά με τις συνθήκες και το όραμα για έναν καλύτερο κόσμο.
Έτσι η πολιτική διαδρομή και δράση των αναρχικών Ισπανών, που πολέμησαν το τέρας του φασισμού το ‘36, βρίσκει κοινά σημεία με τον αγώνα των ιθαγενών Μαπούτσε που δρουν ενάντια στην αφήγηση της λευκής υπεροχής. Και ο αγώνας τους με τη σειρά του τέμνεται σε σημεία με το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση των αγωνιστριών/ών της ΕΤΑ και του ΙRΑ. Η αντίσταση των οποίων ενισχύθηκε από την αποφασιστικότητα και την προσπάθεια των επαναστατριών/ών των Ερυθρών Ταξιαρχιών, της RAF, της Action Directe να φέρουν το αντιιμπεριαλιστικό πρόταγμα στα δυτικά κέντρα. Ιστορίες ανθρώπων που συνδέονται με τον αγώνα των μαύρων Αμερικανών του BLA, ο οποίος αναγνώριζε στον ρατσισμό την ταξική εκμετάλλευση. Προσέγγιση που συναντιέται με τις επαναστάτριες της Rote Zora και τη δράση τους ενάντια στην πατριαρχία και την καταπίεση των θηλυκοτήτων. Διαδρομή που και αυτή με τη σειρά της τέμνεται σε σημεία με τα προτάγματα των Ενόπλων Προλεταριακών Πυρήνων για συμπερίληψη των έγκλειστων αοράτων αυτού του κόσμου.
Βλέπουμε λοιπόν ότι η αντίσταση είναι μια μακρά ιστορία που φτάνει μέχρι σήμερα, μέχρι εμάς, την πλευρά που καλούμαστε να πάρουμε και τον αγώνα στον οποίο θα αποφασίσουμε να συμμετέχουμε. Όπως διαφαίνεται άλλωστε ο εχθρός είναι ο ίδιος. Εδώ και αλλού. Σήμερα όπως και χθες. Οι κοινωνικές αντιφάσεις εξακολουθούν να υπάρχουν. Οι σχέσεις εξουσίας συνεχίζουν να αναπαράγονται. Οι ανισότητες και οι αδικίες εξακολουθούν να κυριαρχούν. Η εκμετάλλευση και η καταπίεση, ο ιμπεριαλισμός και η αποικιοκρατία, ο ρατσισμός και η πατριαρχία διαμόρφωσαν και συνεχίζουν να διαμορφώνουν το κοινωνικό πλαίσιο, όσο υπάρχει κράτος και καπιταλισμός.
Διότι μπορεί ο φασισμός να μην πολιορκεί τις πόλεις με λόγχες και μυδραλιοβόλα, αλλά συνεχίζει να κυκλοφορεί οπλισμένος και έτοιμος να μαχαιρώσει μετανάστριες και αντιφασίστες. Μπορεί η αποικιοκρατία να μην εκφράζεται με υπερατλαντικές στρατιωτικές εκστρατείες, αλλά εξακολουθεί να διαιωνίζει το απαρτχάιντ του Ισραήλ. Ο ιμπεριαλισμός να μην επιτίθεται (μόνο) με πυραύλους και στρατιωτική υπεροπλία, αλλά να επιβάλλει οικονομικό στραγγαλισμό, δασμούς και ενεργειακούς αποκλεισμούς. Μπορεί ο ρατσισμός να μην δημιουργεί ζώνες με βάση το χρώμα δέρματος, αλλά εξακολουθεί να βυθίζει στα σύνορα όνειρα για ένα καλύτερο μέλλον. Η ακρίβεια να μην επιβάλλει γενικευμένη ένδεια, αλλά ο πληθωρισμός συνεχίζει να μοιράζει τον μήνα σε κουπόνια, και την επιβίωση σε επιδόματα. Και μπορεί η πατριαρχία να μην αποκλείει (φανερά) με βάση το φύλο, αλλά εξακολουθεί να δολοφονεί έξω από Α.Τ.
Έτσι, ο αγώνας όλων των παραπάνω μοιάζει τόσο διαχρονικός όσο και επίκαιρος. Και μια ημέρα σαν τις 31/10 καταφέρνει να αναδείξει αυτήν ακριβώς την τομή. Αυτή την τομή όπου η ατομική βούληση συναντά την ιστορική αναγκαιότητα.
Τη διαδικασία δηλαδή που διανύουν άνθρωποι οι οποίοι φτάνουν να αντιλαμβάνονται την πολιτική δράση, όχι απλώς ως μια δυνατότητα, αλλά ως προσωπική τους ευθύνη απέναντι στον κόσμο στον οποίο ζουν. Αρκεί να κατανοήσουμε την ιστορικότητα και τη συνέχεια της ευθύνης αυτής, και θα εντοπίσουμε την κοινή ανάγκη, τα κοινά σημεία, την κοινή αγωνία για έναν κόσμο πιο δίκαιο και αλληλέγγυο. Έναν κόσμο πιο ίσο και ανθρώπινο.
Ο πολιτικός σκοπός, αυτό το όραμα για έναν καλύτερο κόσμο παραμένει αναλλοίωτος αλλά όχι αμετάβλητος. Οι ατομικές διαδρομές εξελίσσονται σε συλλογικές δυνατότητες και οι προσωπικές αποφάσεις σε κοινές αναζητήσεις.
Αναγνωρίζοντας τον σκοπό διατηρείται ζωντανή και η ιστορία κάθε αγωνιστή και αγωνίστριας. Και όταν η ζωή αυτού του ανθρώπου διακόπτεται απότομα, η διαδρομή του αφήνει πίσω του κάτι περισσότερο από την ανάμνηση της παρουσίας του. Αφήνει τις σχέσεις που δημιούργησε, τις ιδέες που μοιράστηκε, τις ελπίδες που καλλιέργησε. Αφήνει ένα κομμάτι της ιστορίας του μέσα στις ζωές των άλλων. Τις επηρεάζει, τις εξελίσσει και τις καλεί όχι μόνο να αναμετρηθούν με τα δικά τους ερωτήματα, αλλά να διατηρήσουν τη μνήμη μέσα από τον αγώνα, και να αναζητήσουν έναν κόσμο διαφορετικό από αυτόν που γνωρίσαμε. Εξάλλου αν κάτι μας έμαθε ο σύντροφος Κυριάκος είναι η επιμονή να αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα σαν κάτι που αλλάζει.
Και στην δική μας αλλαγή θα είναι και αυτός παρόν. Θα είναι δίπλα μας σε κάθε μας δράση, οδηγός σε κάθε μας σκέψη, πυξίδα σε κάθε μας διαδρομή. Όχι σαν κάτι αμετάβλητο και απόμακρο αλλά σαν το τελευταίο σπινθηροβόλο και αισιόδοξο βλέμμα πριν τη δική μας έφοδο.
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΞΥΜΗΤΗΡΗΣ ΑΘΑΝΑΤΟΣ
ΚΡΑΤΟΣ & ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΙ ΜΟΝΟΙ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΕΣ
Ζαραφέτα Δήμητρα
Μανουρά Μαριάννα
Γυναικείες Φυλακές Θήβας / Ελεώνα
25/10/26
